- افتخار نكرده و هيچ‌گاه نگفته است كه: «انا افقه النّاس» و يا مثلا «انا اعلم الناس بالحساب» و يا «انا اعلم الناس بالطّب» لكن گفته است: «انا افصح من نطق بالضاد» و چنانچه فضيلتى براى علم فصاحت و بلاغت نمى‌بود، پيامبر بدان افتخار نمى‌كرد و اعجاز كتاب خدا از لحاظ اين علم بيان نمى‌شد.

پيامبر اكرم بار ديگر گفت: «أعطيت خمسا لم يعطهّن احد قبلى، كان كل نبّى يبعث فى قومه، و بعثت الى كل احمر و أسود و احلّت لى الغنائم و جعلت لى الأرض طيبة و طهورا، و نصرت بالرعب بين يدى مسيرة شهر و اوتيت جوامع الكلم.

[١٢] - در روايتى «المؤمن مرآة اخيه المؤمن يرى فيه حسنه و قبحه».

[١٣] - خداى بزرگ هم، نيكى‌كردن و برّ به پدر و مادر را، تالى مرتبه عبادت و پرستش خود دانسته و در آيه ٤١ سوره نساء (چهارم) مى‌گويد: «وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ...» و نيز در آيه ٧٨ سوره بقره (دوم) مى‌گويد: «وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ...» و همچنين نيكى‌كردن به پدر و مادر را در آيه ٢٣ سوره اسراء (اسرى، سوره ١٧) دستور مى‌دهد: «وَ قَضى‌ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً ...».

[١٤] - زمخشرى حديث را بدين طريق ضبط كرده است: «لا يلسع المؤمن من جحر مرّتين» براى آگاهى بيشتر رجوع شود به: الفائق فى غريب الحديث ٢/ ٤٦١.

[١٥] - براى آگاهى بيشتر رجوع شود به: الشريف الرضى، المجازات النبويّة، تحقيق و شرح از طه محمد الزيتى، (مصر) ص ٤٥ و ٤٦.

[١٦] - بخشى از آيه ٦٠ سوره توبه (نهم) مى‌باشد.

[١٧] - براى آگاهى بيشتر رجوع شود به: زمخشرى، «الفائق فى غريب الحديث» ج ٣ ص ١٠٣ در آنجا نوشته شده است كه: پيامبر به «عطيّة سعدى» گفت: «ما اغناك اللّه فلا تسأل الناس شيئا؛ فان اليد العليا هى المنطية و ان اليد السفلى هى المنطاة، و ان مال اللّه مسؤل و منطى. هذه لغة بنى سعد، يقولون: انطنى، اى اعطنى».

[١٨] - براى آگاهى بيشتر درباره فصل و وصل رجوع شود به: نصر اللّه تقوى، هنجار گفتار، (تهران ١٣١٧ ش) ص ١١٣ و ابو هلال عسكرى، الصناعتين ص ٤٥٨ كه ابو هلال عسكرى نقل مى‌كند: «البلاغة معرفة الفصل و الوصل» و نيز رجوع شود به: سعد الدين تفتازانى، مطّول چاپ سنگى عبد الرحيم ص ١٩٥ كه سعد الدين تفتازانى مى‌گويد: «الوصل عطف بعض الجمل على بعض و الفصل تركه.».

[١٩] - الفائق فى غريب الحديث ٣/ ١٦٩.

[٢٠] - ابى العبّاس محمد بن يزيد المبرّد، الكامل، تحقيق محمد ابو الفضل ابراهيم السيد شحّامه چاپ دار نهضة (مصر، بدون سال انتشار) ج ١ ص ٤. مبرّد مى‌گويد: الموطّئون اكنافا، مثلى است. و توطئة به معناى تمهيد و آماده كردن است. يقال: دابّة و طى و هو الذى لا يحرّك راكبه فى مسيره. و فراش و طى‌ء: اذا كان وثيرا لا يؤذى جنب النائم عليه.

اكناف: به معناى جوانب است. در مثل مى‌گويد: فلان فى كنف فلان، همان‌طور كه مى‌گويند: فلان فى ظلّ فلان.

الثرثارون: الّذين يكثرون الكلام تكلّفا و تجاوزا، و خروجا عن الحق مى‌گويند: عين ثرثارة- چشمه پرآب.-