در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٧١
است: «وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ النِّساءِ ...» (آيه ٢٢/ نساء) كه پس از اين آيه، قرآن مجيد گفته است: «حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَ ...» كه از اين آيه تحريم ازدواج با محارم نيز استنباط مىشود. ١٥
شيخ طوسى، ذيل آيه: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ...» (آيه ٥٩/ نساء) بحث جالب توجهى را در باب اولوالامر طرح كرده و گفته است: خطاب از سوى خدا است به مؤمنان، كه خدا و رسول را اطاعت كنند و از اولواالامر نيز فرمان ببرند، يعنى امتثال امر نمايند و از نواهى اجتناب كنند. ١٦
سپس نوشته است: درباره اولواالامر، دو قول است: برخى همچون ابو هريره و طبرى و ديگران روايت كردهاند كه منظور از اولواالامر، امرا و سلاطين هستند و برخى همچون جابر بن عبد اللّه و ديگران گفتهاند كه مقصود علما هستند. ليكن شيخ طوسى گفته است: «روى اصحابنا عن ابى جعفر و ابى عبد اللّه (ع)، انّهم الائمة من آل محمد (ص) فلذلك اوجب اللّه تعالى طاعتهم بالاطلاق كما اوجب طاعة رسوله و طاعة نفسه كذلك» سپس افزوده است: وجوب طاعت احدى بطور مطلق روا نيست «الّا من كان معصوما مأمونا منه السهو و الغلط و ليس ذلك بحاصل فى الامراء و لا العلماء و انما هو واجب فى الائمة الذين دلّت الادلة على عصمتهم و طهارتهم.»
شيخ طوسى، در بحث از آيه «وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ.» (آيه ١٣٣/ بقره) در پاسخ آنانكه گفتهاند: اگر جنتى باشد كه عرض آن هم چند سماوات و زمين باشد، پس جهنم كجا خواهد بود؟ گفته است: منظور، عظمت و جلالت قدر جنّة است و قرآن مجيد خواسته است بگويد: هيچ چيز همسنگ آن نيست، هرچند كه بزرگ باشد ١٧ و از قول بلخى هم، نقل كرده است كه: «المراد بذلك وصفها بالسعة و العظم» همانطور كه درباره «دار واسعة» مىگويند: «هذه دنيا» و غرض اصلى آنان، توصيفدار است به بزرگى و عظمت.
و نيز در ذيل بحث از آيه مزبور، روايت پيامبر اكرم (ص) را نقل كرده كه گفته است: «سبحان اللّه اذا جاء النهار فاين الليل» در واقع پيامبر اكرم خواسته است بگويد: آن خدائى كه قادر است شب را به هرجا كه خواهد ببرد، توانايى دارد كه نار و آتش را به هر جا كه خواهد ببرد.