در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ١٩٩
طنطاوى در تفسير «الجواهر فى تفسير القرآن الكريم» ٢٤مطالب سوره آل عمران را به ده بخش منقسم كرده و آيات مورد بحث ما را در بخش هفتم قرار داده و بخش هفتم را به دو فصل منقسم ساخته و فصل اول را به اتّحاد مسلمانها اختصاص داده است و در فصل دوم اين بخش، از دشمنان مسلمانان و وجوب اجتناب از آنان سخن گفته است.
در فصل اول بخش هفتم، طنطاوى گفته است: خدا به وسيله پيامبر به مؤمنان خطاب كرده و براى بزرگداشت، آنان را مورد خطاب قرار داده و فرمان تمسّك به «حبل اللّه» را داده و گفته است: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً ...».
به قول طنطاوى، «حبل» براى دين و يا قرآن، استعاره آورده شده است.
طنطاوى در بحث از « لا تفرّقوا» نوشته است:
«لا تتفرّقوا عن الحقّ بوقوع الاختلاف بينكم كما تفرّق اهل الكتاب و اهل الجاهليّة.».
و در تفسير «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ»، نعمت خدا را دراينباره، هدايت و توفيق يافتن به اسلام و مسلمان شدن دانسته است. ٢٥
جلال الدين سيوطى، نوشته است ٢٦منظور از «حبل اللّه» اسلام است و در ذيل «... إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً! ..»نوشته است كه شما بطورى دشمن هم بوديد كه «يقتل بعضكم بعضا و يأكل شديدكم ضعيفكم»، تا كه خداى بزرگ، اسلام را براى شما آورد و به وسيله آن «الفّ بينكم» و شما را برادر يكديگر قرار داد.
سيوطى، از قول ابن مسعود هم نقل كرده كه منظور از «حبل اللّه» قرآن است و نيز حديث «انّ هذا القرآن سبب طرفه بيد اللّه و طرفه بايديكم، فتمسكّوا به فانكم لن تضّلوا و لن تضلوا بعده ابدا.» را از پيامبر اكرم (ص) نقل كرده است. ٢٧
الخازن كه تفسير خود را به سال ٧٢٥ هجرى تأليف كرده، در بحث از آيه مزبور نوشته است: ٢٨
«حبل: هو السّبب الّذى به يتوصّل به الى البغية».
« قيل: حبل اللّه هو السّبب الّذى به يتوصّل اليه.»
و روى اين اصل است كه در معناى «حبل» اختلاف است.
ابن مسعود از پيامبر اكرم، روايت كرده است: