در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ١٥٦
در واقع، اضافه بيت به «اللّه» جنبه سمبليك دارد تا اشارتى باشد به اينكه ذات مقدس خدايى، در اين مكان، حاضر و ناظر است و «بيت اللّه» خانه كسى نيست، خانه هيچيك از انسانها نيست، به كشور خاصّى تعلّق ندارد، از آن دولت مخصوصى نيست، كسى جز خدا مالك آن نمىباشد متعلق به همه مسلمانان است، همه مردم در آن خانه حق دارند، كسى نمىتواند، ديگرى را مانع شود. ١٦
اين نكته نيز گفتنى است كه ضرورت شعرى، اقبال را بر آن داشته كه در مصراع نخستين فعل را مفرد بياورد «جوى اشك از چشم بىخوابش چكيد» در صورتى كه متن پيام به صيغه مثنى مىباشد و «... طهرا بيتى ...» است.
البته بايد دانست كه اين خطاب و پيام در آيه:
«... وَ طَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَ الْقائِمِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ»
سوره حج/ ٢٧
به صورت مفرد آمده، زيرا مورد خطاب، ابراهيم است و اسماعيل، عنوان تبعى دارد و در واقع تطهير به عهده ابراهيم عليه السّلام است و اسماعيل يارىدهنده اوست ١٧.
اقبال، آيه «وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً ...»
سوره بقره/ ٣٠
را چنين در شعر گنجانده و گفته است:
تا خداى كعبه بنوازد ترا
شرح انى جاعل سازد ترا