در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٩٠٨
نيست، انجام ندهند.
در قرآن مجيد، آيات فراوانى درباره قسط و عدالت و امر بدانها وجود دارد، مثلا در آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى ...»
آيه ٨/ مائده- ٥-
و در آيه «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلَّهِ وَ لَوْ عَلى أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ إِنْ يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيراً ...» ٣١
آيه ١٣٥/ نساء (٤)
منتهى درجه عدل اسلامى را مشاهده مىكنيم؛ زيرا قرآن مىگويد:
مسلمان در اجراى عدل بايد تحت تأثير هيچگونه احساسى واقع نشود، دشمنى با مردم شما را وادار نكند كه عدالت نكنيد، حبّ ذات و محبّت داشتن نسبت به پدر و مادر شما را از اجراى عدالت باز ندارد، در همه حال، آنچه مقتضاى حق و عدالت است، انجام دهيد و اين عالىترين درجه عدالت است كه در يكجامعه مىتواند، وجود داشته باشد.
قرآن بصراحت مىگويد: مبادا كه دشمنى و كينههاى قومى و مصلحتبينى و عصبيّتهاى نژادى و هواهاى نفسانى، شما را بر آن دارد كه داد نكنيد، داد كنيد و عدالت را پيشه خود سازيد كه اين به تقوا نزديكتر است.
جالبتوجّه است كه دنباله آيه هم «إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ» مىباشد و به قول شيخ محمد عبده «*» «خبرت» آگاهى دقيق است و يك نوع آگاهى است كه اختيار و آزمايش هم بايد آنرا تأييد كند. در واقع مسلمان بايد بداند كه «إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ» مىباشد. يعنى بر خدا چيزى پوشيده نخواهد ماند.
جالب توجّه اينكه در آيه پيشين (آيه ٧ سوره مائده) سخن از يادآورى پيمان و عهد خدايى است «وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَكُمْ بِهِ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنا وَ أَطَعْنا ...»
(*) ر ك: تفسير المنار، ج ٦ ص ٢٧٤.