[٢] - خير الدين زركلى در صفحه ٩٨ جلد دوم كتاب «ألأعلام» چاپ سوم نوشته است: جبر بن ميخائيل ضومط كه اصل وى از «حصن ألأكراد» ميان بعلبك و حمص بوده و در بيروت پس از ٧١ سال زندگى در اين جهان به سال ١٩٣٠ ميلادى فوت شده، به زبان عربى از جنبه تدريس و تأليف بسيار خدمت كرده است و براى آموزش زبان عربى كتبى به شيوه‌هاى جديد همچون: «خواطر فى اللغة» و «الخواطر العراب فى النحو و الإعراب» و «الخواطر الحسان فى المعانى و البيان» و «فلسفة البلاغة» نوشته كه همگى آنها چاپ شده است و نيز مجموعه مقالاتى هم به اسم «فلسفة اللغة العربيّة و تطوّرها» نوشته كه در مجلّات «المجمع العلمى» و مجلّه «الهلال» و مجلّه «السيّدات و الرجال» و مجلّه «ألأهرام» به چاپ رسيده است.

ألأب لويس شيخواليسوعى نيز در كتاب «ألآداب العربيّة فى الربع الاول من ألقرن العشرين» كه به سال ١٩٢٦ م در بيروت چاپ شده در جلد سوم ص ١٧٥ در بحث از «ضومط جبر» نوشته است: من قلمه «الخواطر فى اللغة» و «الخواطر الحسان فى المعانى و البيان» و «خطاب فى اللغة العربيّة» و «فكّ التقليد فى علم الصرف ...».

اسماعيل پاشا نيز در صفحه ٤٤٠ جلد يكم ايضاح المكنون فى الذيل على كشف الظنون چاپ سوم ١٩٦٧ م برابر ١٣٧٨ هجرى نوشته است: «الخواطر الحسان فى المعانى و البيان» تأليف جبر ضومط الطرابلسى المسيحى نزيل بيروت مطبوع بها.

عمر رضا كحّالة در صفحه ١٠٩ جلد سوم معجم المؤلّفين، چاپ بيروت، جبر ضومط را مدرس زبان عربى در دانشگاه امريكايى بيروت معرّفى كرده است و عضو مجمع علمى عربى در دمشق و براى وى مقالات فراوانى اسم برده كه در مجلّات به زبان عربى نوشته است.

[٣] - براى آگاهى بيشتر رجوع شود به: القزوينى و شروح التلخيص ص ٦١٢.

[٤] - ر ك: مأخذ سابق ص ٦١٣.

[٥] - ر ك: احمد مصطفى المراغى، تاريخ علوم البلاغة و التعريف برجالها، به نقل از ص ٦١٤ القزوينى و شروح التلخيص.

[٦] - ر ك: القزوينى و شروح التلخيص ص ٦١٤.

[٧] - ر ك: مأخذ سابق ٦١٥.

[٨] - ر ك: السيد المرحوم احمد الهاشمى، جواهر البلاغة فى المعانى و البيان، الطبعة الثالثة عشر ١٣٨٣ ه- ١٩٦٣ م مكتبة التجارية الكبرى بمصر ص ٤١٢.

[٩] - ر ك: القزوينى و شروح التلخيص ص ٦١٦.

[١٠] - ر ك: على الجازم- مصطفى امين، البلاغة الواضحة- دار المعارف مصر- دار المعارف لبنان، ١٩٧٥ م ص ١٢- ١٨.