در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٨٢٠
جديد تدريس مىشود. ١٠
استاد على عبد الرّزاق، كتاب «امالى فى علم البيان و تاريخه» را نوشته و در بخش نخستين كتاب به تاريخ علم بيان اشاره كرده و تطوّر آن علم را از آغاز تا دوران جمود و انحطاط، مورد بررسى ساخته است.
بخش دوّم كتابش را به موضوعات علم بيان يعنى تشبيه و مجاز و استعاره و كنايه اختصاص داده و آراء گوناگون را در زمينه مباحث مزبور مورد بحث ساخته، ليكن همان شيوه سكّاكى و قزوينى را دنبال كرده است و اگر از پيشينيان تبعيت نمىكرد، مىشد گفت كه تأليف وى تازگى هم دارد؛ زيرا او ذوق لطيف و دانش كافى داشت و نظراتى باارزش هم، در مباحث علم بيان ابراز كرده است كه بعدها استاد احمد مصطفى المراغى در تأليف خود و دكتر بدوى در كتاب «البيان العربى» از آن، استفاده كردهاند. ١١
استاد احمد هاشمى كتاب «جواهر البلاغه» را به همان شيوه خطيب قزوينى نوشته و تنها در مواردى با او اختلاف نظر دارد. وى در آخر كتاب از سرقات بحث كرده است. ١٢ در «جواهر البلاغه»، تمرينات سودمندى به شيوه كتابهاى جديد عربى آمده كه براى طالبان علوم بلاغى استفاده دارد و از همين رو است كه كتاب مزبور در برخى كشورهاى عربى از كتب درسى آموزشگاهها و مدارس متوسطه است و تاكنون چاپهاى فراوانى از آن، انجام شده است. ١٣
استاد احمد مصطفى المراغى كتاب «علوم البلاغة» را به همان شيوه «تلخيص المفتاح» و «الايضاح» خطيب قزوينى با اندك اختلافاتى در مباحث علم معانى نوشته است. وى در تأليفات خود، مثالها و تعليلات عبد القاهر جرجانى را گنجانيده، شيوه و روش سكّاكى و خطيب قزوينى و تقسيمات آن دو را با اندك اختلافى مورد استفاده قرار داده است. ١٤
از مهمترين كتب بلاغى جديد، «البلاغة الواضحة» است كه دو تن از استادان مصرى به نامهاى على الجازم و مصطفى امين، در سالهاى اخير، براى مدارس متوسطه نوشتهاند. در واقع اين كتاب، به مثابه حلقه اتّصال ميان بلاغت قديم و جديد است؛ زيرا ضمن توجّه به تحليلهاى جديد و داشتن تمرين، قواعد و قوالب مسائل بلاغى