گفته‌اند: ظلم به معناى كمى و انتقاص است و آيه‌ «وَ لَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْئاً» (آيه ٣٣/ كهف) يعنى: لم ينقص. و الظلم انتقاص الحق. و الظلمة انتقاص النور بذهابه.

شيخ طوسى، ضمن بحث از معناى كلمات، وجه تسميه كلمات را هم بيان كرده و مثلا ذيل آيه: «وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ ..» (آيه ١٠٤/ آل عمران) براى كلمه امت، پنج معنا ذكر كرده و گفته: و الاصل فى ذلك كله القصد من قولهم: امّه يومّه امّا: اذا قصده، فالجماعة سميت امة لاجتماعها على مقصد واحد. ٤٩

و ذيل آيه‌ «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ» (آيه ٨/ بقره) ضمن اينكه گفته است: لفظ من بر مفرد و مثنّى و جمع ذوى العقول دلالت مى‌كند، و جمله «و ما هم بمؤمنين» دلالت دارد بر اينكه منظور در اين آيه جماعت است و گروه و نه يك تن. ٥٠

در ذيل همين آيه، درباره كلمه الناس بحث كرده و گفته: ممكن است اين كلمه را جمعى بدانيم كه مفرد از لفظ خود ندارد و ممكن است بگوئيم اصل اين كلمه اناس است و همزه آن از باب كثرت استعمال حذف شده، همانطور كه در آيه: «لكِنَّا هُوَ اللَّهُ ...» (آيه ٣٩/ كهف) همزه حذف شده و اصل آن، «لكن انا» بوده است. ٥١ و ضمنا ذيل آيه ٨/ سوره بقره افزوده است كه «يوم القيامة» از آن جهت كه «يوم لا ليل بعده» مى‌باشد، لذا آن را «يوم الاخر» نيز تعبير كرده‌اند.

* بحث نحوى شيخ طوسى در باب كلمات بسيار باارزش است، مثلا ذيل آيه:

«... فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ ...» (آيه ١٩٨/ بقره) گفته است: كلمه عرفات با آنكه دو سبب از اسباب منع صرف يعنى معرفه و تأنيث در آن هست ولى منصرف است، «لانها على حكاية الجمع» يعنى هميشه به صورت جمع بكار مى‌رود. ولى مى‌توان آن‌را از باب تشبيه به مفرد، غير منصرف دانست و تنوين آن‌را حذف كرد، همچون شعر امرى‌ء القيس:

تنورتها من اذرعات و اهلها

بيثرب ادنى دارها نظر عالى‌