و در بحث از آيه: «... وَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَ أُولئِكَ مِنَ الصَّالِحِينَ» (آيه ١١٤/ آل عمران) در تفاوت دو كلمه سرعت و عجله گفته است: سرعت، شتاب و پيشى جستن در چيزى است كه روا باشد و جزء افعال محموده به شمار مى‌آيد و ضد آن ابطاء است و مذموم و ناپسند. در صورتى كه عجله: هى التقدم فى ما لا ينبغى ان يتقدم فيه مى‌باشد و مذموم و ناپسند است و ضدّ آن اناة و تأنى است كه محمود و پسنديده مى‌باشد. ٤١

و نيز در بحث از آيه: «أَ فَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَماً وَ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتابَ مُفَصَّلًا» (آيه ١١٤/ انعام) ضمن اينكه گفته است نصب كلمه غير به فعل مقدرى است كه فعل ابتغى مذكور آن‌را تفسير كرده و تقدير آن «أابتغى غير اللّه ابغى حكما» بوده، به تفاوت ميان حاكم و حكم اشاره كرده و گفته است: حكم هو من كان اهلا ان يتحاكم اليه فهو امدح من الحاكم. در صورتى كه حاكم گاه به غير حق حكم مى‌كند. ولى حكم: لا يقضى الا بالحقّ.

در دنباله مطلب هم افزوده است كه در وصف حكم، قرآن گفته است: «هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتابَ مُفَصَّلًا» و كلمه مفصّل، مدح و ستايشى است براى كتاب «لان التفصيل تبيين المعانى بما ينفى التخليط المعنى للمعنى، و ينفى ايضا التداخل الذى يوجب نقصان البيان عن المراد». ٤٢

شيخ طوسى، در بحث از آيه‌ «الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونَها عِوَجاً وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ كافِرُونَ» (آيه ٤٤/ اعراف) از اعراب الذين بحث كرده و آن‌را صفت براى كلمه ظالمين در آيه پيشين دانسته و افزوده است كه منظور از ظالمين كفّار هستند، سپس در ضمن تمام اين مباحث گفته است: عوج بالكسر يكون فى الطريق والدين، و بالفتح يكون فى الخلقة. مثل اينكه گويند: فى ساقه عوج. ٤٣

و در بحث از آيه: أَ وَ عَجِبْتُمْ أَنْ جاءَكُمْ ذِكْرٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَلى‌ رَجُلٍ مِنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَ اذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ ...» (آيه ٦٨/ اعراف) شيخ طوسى به تفاوت ميان دو واژه عجب و عجب اشاره كرد و گفته است: «ان العجب بضم العين- عقد النفس على‌