در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٧٦٣
- و ديرقنّا- كما يقول ياقوت- على ستة عشر فرسخا من بغداد و بينه و بين دجلة ميل. قال ياقوت: و قد خربت.
نفهم من وصف ياقوت انّه كان بلدا لا ديرا فحسب.
يقول، فى مادّة نهروان: و هى كورة واسطة بين بغداد و واسط من جانب الشرق ... و فيها عدّة بلاد متوسطة منها اسكاف و ... و ديرقنّا و غير ذلك».
[١٧] - ر ك: قدامة بن جعفر، نقد الشعر، تصحيح: س. أ. بونيباكر- ليدن، ص ٢ و ٣.
[١٨] - ر ك: مأخذ سابق ص ٥٥.
[١٩] - براى آگاهى بيشتر رجوع شود به: ابو الحسن حازم القرطاجنى، منهاج البلغاء و سراج الادباء تحقيق و مقدّمه از: محمد الحبيب ابن الخوجه، دار الكتب الشرقيه، تونس ١٩٦٦ م ص ٦٨ و ٦٩.
[٢٠] - ر ك: مأخذ پيشين ص ٦٩.
[٢١] - ر ك: مأخذ سابق ص ٧٠.
[٢٢] - ر ك: همان مأخذ ص ٧١.
[٢٣] - ر ك: همان مأخذ صفحات ٧١ و ٧٢.
[٢٤] - ر ك: ابو العباس احمد بن على القلقشندى، صبح الأعشى فى صناعة الانشاء وزارة الثقافة و الارشاد القومى، الموسّسة المصرية العامة ١٣٨٣ ه- ١٩٦٣ م ج ١ ص ١٨٥.
[٢٥] - جلال الدين سيوطى، متوفّى به سال ٩١١ هجرى در ص ٣٥١ كتاب «يغية الوعاة فى طبقات اللغويين و النحاة، چاپ مصر، الطبعة الاولى، سال فوت سيد شريف جرجانى را ٨١٤ هجرى نوشته و سال تولّد او را ٧٤٠ دانسته و نوشته است كه سيّد شريف جرجانى داراى پنجاه تصنيف بوده كه از جمله، حاشيه بر مطوّل و حاشيه بر مختصر و حاشيه بر كشّاف و زمخشرى است و نيز بخش سوم كتاب «مفتاح العلوم» سكّاكى را هم، شرح كرده است.
بروكلمان در ص ٣٢٤ «دائرة المعارف الاسلامية» ذيل مادّه «الجرجانى» نوشته است كه على بن محمد شريف در ٧٤٠ هجرى در نزديكى استرآباد به دنيا آمده و شاه شجاع در سال ٧٧٩ هجرى او را براى تدريس به شيراز دعوت كرده است و پس از آنكه تيمور بر شيراز استيلا يافته، به سال ٢٨٩ سيّد شريف را هم با خود به سمرقند برده است و گويا در سمرقند ميان او و سعد الدين تفتازانى مباحثات و مناظراتى درگرفته است. سيد شريف پس از فوت تيمور به سال ٨٠٧ هجرى به شيراز برگشته است و در همانجا فوت شده است. بنا به گفته بروكلمان، سيد شريف جرجانى، رسائل و نوشتههاى فراوان دارد كه از آن جمله است، شرحى بر كتاب «مطوّل» تفتازانى و شرحى بر بخش سوم «مفاتيح العلوم» سكّاكى كه مخصوص علم معانى و بيان است. بروكلمان سال فوت سيد شريف جرجانى را ٨١٦ هجرى ثبت كرده است.
اسماعيل پاشا بغدادى در جلد يكم ص ٧٢٨ «هديّة العارفين اسماء المؤلّفين و آثار المصنّفين، چاپ استانبول، نيز سال فوت سيد شريف جرجانى را ٨١٦ ثبت كرده و متذكّر شده است كه وى كتابهاى فراوان نوشته كه يكى از آنها حاشيهاى است بر «مطوّل» تفتازانى.
[٢٦] - ر ك: مفتاح السعاده ج ١ ص ١٦٧.
[٢٧] - ر ك: جلال الدين عبد الرحمن سيوطى، شرح عقود الجمان فى علم المعانى و البيان الطبعة الاولى، مصر،-