اين‌كه فصلى را به برترى نثر بر شعر اختصاص داده و گفته: «فصل فى الترجيح بين المنظوم و المنثور»، اما در پايان مقال گفته است: «و لست بمنكر- مع هذا كله- فضائل الشعر ٢١».

شايد گفتار كلاعى، در اين فصل، عكس العملى باشد در برابر گفتار ابو هلال عسكرى متوفى به سال ٣٩٥ هجرى در كتاب «الصناعتين» ٢٢ كه فصلى را اختصاص به فضيلت شعر داده و سخن منظوم را بر سخن منثور ترجيح داده، و براى شعر ميزات و امتيازاتى ذكر كرده و عبارت «لا شيئى اسبق الى الاسماع، و اوقع فى القلوب، و ابقى على الليالى و الايام من مثل سائر، و شعر نادر» و نيز: «و ليس شيئى اسير من الشعر الجيد» را گفته است. از طرفى، مى‌دانيم كه: «الشعر ديوان العرب» زيرا به وسيله شعر است كه به انساب عرب و تاريخ آن قوم و وقايع و رخدادهاى آن ملت، پى مى‌بريم.

كلاعى، باب اول كتاب خود را پس از آن‌كه آيه‌ «اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ. الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ. عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ.» (سورة العلق- ٩٦- آيه‌هاى ٣ و ٤ و ٥) را در فضيلت نوشتن آورده‌ ٢٣ و گفته است كه خدا نوشتن را به وسيله قلم به بشر آموخته و كتابت را از زيور فرشتگان دانسته‌ ٢٤ و عبارت «الكتابة من حلى الملائكة» را نقل كرده‌ ٢٥، آن‌گاه بحث اصلى خود را درباره كتابت و مطالب مربوط به آن و طرز نوشتن عنوان و آغاز نامه و چگونگى درود بر پيامبر اكرم كه برخى پس از «بسم الله ...» جمله دعايى: «و صلّى اللّه على محمد الكريم» را كه از لحاظ وزن و سجع، معادل‌ «بسم ا ...» است مى‌نويسند و برخى آيه‌ «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ. يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا، صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً» (آيه ٥٦ سورة الاحزاب- ٣٣) را، ادامه مى‌دهد. كلاعى در همين باب، فصلى را به «استفتاح» اختصاص داده و افزوده است كه آغاز نامه‌ها در زمان‌هاى مختلف، متفاوت بوده زيرا در جاهليت نامه‌ها با «باسمك اللهم» آغاز مى‌شده و پيامبر اكرم نيز تا مدتى به همين شيوه عمل مى‌كرد ولى پس از نزول سوره هود كه آيه ٤١ آن چنين است: «وَ قالَ ارْكَبُوا فِيها بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها ...» (سوره هود- ١١- آيه ٤١)، پيامبر هم مى‌نوشت: «بِسْمِ اللَّهِ»، ولى پس از نزول سورة الاسراء كه آيه ١١٠ آن چنين است: «قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ ...»، آغاز نامه‌ها چنين نوشته مى‌شد: «بسم الله الرحمن»، و سرانجام پس از نزول آيه‌ «إِنَّهُ مِنْ‌