«عَلَى النَّاسِ» عامّ است و همه را در بر مى‌گيرد ولى جمله‌ «مَنِ اسْتَطاعَ» كه بنا به گفته نحاة ٤٣، بدل بعض از كلّ مى‌باشد، در واقع مخصّص عموم است يعنى:

«أوجب اللّه على المستطيع من الناس حجّ البيت».

سيّد شريف رضى، در بحث از آيه: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ ...» آيه ١٠٢/ آل عمران.

يعنى: اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از خدا بترسيد، بر آن‌سان كه شايسته ترسيدن از خداست ...

در پاسخ آنان كه گفته‌اند: آيه مزبور با آيه ١٦ سوره تغابن يعنى آيه‌ «فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ...» تناقض دارد و اين آيه،. آيه ١٠٢ سوره آل عمران را، نسخ مى‌كند و افزوده‌اند كه افراد نمى‌توانند آن‌سان كه شايسته خداست، متّقى باشند، نوشته است‌ ٤٤:

آن كس كه تمام منهيّات خدا را رعايت كند و پيوسته از دستورات خدا اطاعت كند و هيچ‌گاه معصيت نكند و همواره به ياد خدا باشد، «إتقى الله حق تقاته» و در واقع اين دستور هم؛ مانند ديگر دستورات الهى به توانائى انسان بستگى دارد يعنى هركس به اندازه استطاعت و توانائيش از خدا بترسد.

«فقد اتقاه حق تقاته» و در نتيجه هيچ‌گونه، تناقضى ميان دو آيه، نيست.

درست است كه ظاهرا و منطوقا در آيه‌ «... اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ ...» إستطاعت نيست ولى مفهوما كلمه «استطاعت» بالكنايه از آن فهميده مى‌شود و به قول سيّد شريف رضى: «و متى لم يشترط الاستطاءة نطقا فهى مشروط عقلا».

در بحث از آيه‌ «وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ» آيه ١٠٩/ آل عمران.

يعنى: هر آنچه در آسمانها و در زمين است، از آن خداست و كارها به خدا باز مى‌گردد. كه برخى از طاعنان گفته‌اند: تكرار كلمه «أللّه» مناسب نيست و ممكن بود، گفته شود: «و للّه ما فى السموات و ما فى الارض و اليه ترجع الامور».

سيّد شريف رضى، نوشته است‌ ٤٥: تكرار كلمه «أللّه» براى تفخيم و تأكيد است و در زبان عربى وقتى كه كلمه تكرار شود، تفخيم و تعظيم آن كلمه، مورد نظر