در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٦٦١
باشد و در اين مورد، مصداق ندارد. البته اينان نمىدانند كه در زبان عربى گاه مجازا «إبن» بر پسر دختر نيز اطلاق مىشود، همانطورى كه در آيه مزبور به اجماع تمام علماء، منظور از «ابناءنا» حسن و حسين پسران فاطمه عليهم السّلام مىباشد و منظور از «نساءنا» حضرت فاطمه و مقصود از «أنفسنا» تنها على عليه السّلام است.
و دراينباره چه نيكو بيان كرده، قاضى سيد نور اللّه شوشترى در كتاب «احقاق الحقّ» كه گفته است ٢٨: «أجمع المفسّرون على أنّ ابناءنا اشارة الى الحسن و الحسين عليهما السّلام و نساءنا اشارة الى فاطمة عليها السّلام، و انفسنا اشارة الى على عليه السّلام، فجعله اللّه تعالى نفس محمد (ص) و المراد المساواة ...»
و جالب توجّه آنكه مفسّران جديد مصرى نيز همچون احمد مصطفى المراغى در تفسير خود ذيل آيه مورد بحث، نوشته است ٢٩:
«و روى ان النبى صلّى اللّه عليه و سلّم، اختار للمباهلة عليّا و فاطمة و ولديهما عليهم الرضوان و خرج بهم».
سيد شريف رضى در بحث از آيه:
«إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْ أَحَدِهِمْ مِلْءُ الْأَرْضِ ذَهَباً وَ لَوِ افْتَدى بِهِ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ».
آيه ٩١/ آل عمران
يعنى: آنان كه كافر شدند و در حال كفر مردند و از دنيا رفتند، اگر روى زمين پر از طلا باشد و آنرا به عنوان فديه (كفّاره اعمال بد خويش) بپردازند، هرگز از آنان پذيرفته نخواهد شد و آنها راست عذاب دردناك و در دوزخ يار و ياورى هم ندارند.
نوشته است ٣٠: برخى از طاعنان و اشكالتراشان گفتهاند كه «واو» در جمله «و لو افتدى به» زائد است و اگر نمىبود، بهتر بود، در صورتى كه به اعتقاد مبرّد [به نقل سيد رضى در صفحه ١٦٦ حقائق التأويل] هيچ حرفى از حروف در قرآن مجيد، نيامد مگر آنكه مفيد فايدهاى باشد، همانطورى كه خواننده ناآگاه و كم اطّلاع، مثلا مىگويد: در آيه ٥٢ سوره ابراهيم «هذا بَلاغٌ لِلنَّاسِ وَ لِيُنْذَرُوا بِهِ ...» حرف «واو» زائد است و نيازى بدان نيست، در صورتى كه پس از اندك تأمّلى درمىيابيم كه نهتنها زائد نيست بلكه بلاغت، ايجاب هم مىكند كه اين «واو» باشد؛ زيرا مىدانيم كه «بلاغ»