محمّد بن الحسين ملقّب به شريف رضى مكنّى به ابو الحسن العلوى، نقيب طالبيّين بغداد و برادر سيّد مرتضى است. علاوه بر مقام علمى، شاعرى است مفلق، و اگر او را اشعر شعراى قريش بدانند، سخنى بگزاف نگفته‌اند ١.

ثعالبى نيشابورى، متوفّى به سال ٤٢٩ هجرى درباره سيّد شريف رضى نوشته است كه وى، اندكى پس از ده سالگى شعر مى‌سروده است‌ ٢. و درباره او گفته است:

«و هو اليوم ابدع أبناء الزمان و أنجب سادة العراق، يتحلّى مع محتده الشريف و مفخره المنيف، بادب ظاهر و فضل باهر و حظّ من جميع المحاسن وافر ...» ٣.

در واقع، سيّد شريف رضى از اعجوبه‌هاى روزگار است و چشم روزگار چون اويى كمتر ديده و مادر زمانه همچون اويى كمتر فرزند زاده؛ زيرا در مدّت كوتاه عمر خود ٤، علاوه بر ديوان شعرى كه از وى به يادگار مانده، چهارده كتاب و رساله و تعليقه نيز از او باقى است كه يكى از آنها «تلخيص البيان عن مجازات القرآن» است‌ ٥.

كتاب مزبور، در واقع هم يك معجم لغوى است و هم مجمع نوادر و لطائف سخن. علاوه بر تمام اين محاسن خود يك كتاب بلاغت است و در آن، بسيارى از غرائب آيات و غوامص اسرار كلام ربّانى و شگفتى‌هاى معانى قرآن را روشن كرده و سرّ اعجاز قرآن و اصول براعت كلام خدا را بيان كرده و در واقع از اين راه خدمتى بس بزرگ، انجام داده است.