در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٦٣٨
بسا كه از سورهاى بيش از چند آيه را مورد بحث قرار نداده و حتّى گاه، از سورهاى كه در آن مجاز و استعارهاى نبوده بحثى نكرده و به صراحت نوشته است كه در اين سوره، چيزى كه مورد نظر ما هست وجود ندارد ٤٠.
سيّد شريف رضى، با اطلاعات وسيعى كه از زبان عربى داشته و نزد استادانى همچون سيرافى، متوفّى به سال ٣٦٨ هجرى و ابو على فارسى متوفّى به سال ٣٧٧ هجرى و ابن جنّى متوفّى به سال ٣٩٣ هجرى و ابو الحسن على بن عيسى ربعى متوفّى به سال ٤٢٠ هجرى و ابن نباته خطيب معروف متوفّى به سال ٤٩٤ هجرى و ديگر استادان، علم فرا گرفته، توانسته است زيبائيها و محسّنات كلام ربّانى را بنماياند و جنبههاى بلاغى آيات را، نشان دهد، با توجّه به اينكه او منتسب به بيت رسول عربى «مدينة العلم» مىباشد و جدّ بزرگوارش نيز «باب مدينة العلم» بوده است.
ابو عبيده در كتاب «مجاز القرآن» گاه به گفتن يك كلمه در آيهاى اكتفاء كرده و معناى تحت اللفظ همان كلمه را باز گفته است همچون آيات زير:
در تفسير «... فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ ...» آيه ٧/ آل عمران گفته است ٤١: اى جور.
و در تفسير آيه «... لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذلِكَ حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ ...» آيه ١٥٦ آل عمران فقط نوشته است ٤٢: «الحسرة: الندامة».
و در بحث از آيه «فَإِذا عَزَمْتَ ...» آيه ١٥٩/ آل عمران گفته است ٤٣: اى: اذا اجمعت.
و در بحث از آيه «وَ ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَغُلَّ ...» آيه ١٦١/ آل عمران نوشته است ٤٤: اى أن يخان.
منظور اينست كه ابو عبيده به ترجمه لفظى و بيان كلمهاى كه معناى تحت اللفظ كلمه را روشن كند، اكتفاء كرده است، در صورتى كه سيّد شريف رضى، در قرن چهارم هجرى در بحث از هرآيه توضيحات كافى داده و خواننده را به زيبائيهاى كلام خدا آگاه كرده است. مثلا ابو عبيده در بحث از آيه «وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ ...» آيه ٢٩/ الإسراء گفته است ٤٥:
مجازه فى موضع قولهم: «لا تمسك عما ينبغى لك ان تبذل من الحقّ» و سپس افزوده است كه «و هو مثل و تشبيه».