در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٥٨١
متوفّى به سال ٤٢١ ه سخن گفته يكى از تأليفات او را كتاب الغرر فى سير الملوك و اخبارهم نوشته كه در چهار مجلّد است كه جلد اول آن در تاريخ ايران است تا زمان يزدگرد پسر بهرام و جنگهاى او و جلد دوّم تا سقوط يزدگرد پسر شهريار است و تاريخ شاهان يهود و انبياء آن قوم و شاهان يمن و امراى شام و عراق و روم و ظهور اسلام. و جلد سوّم و چهارم در تاريخ خلفاى اموى و عباسى و امراى معاصر با آنان اعّم از طاهريان و سامانيان و آل بويه و غزنويان.
و شايد كه اين دو، با اندك اختلاف اسمى، دو كتاب باشد؛ زيرا مرعشى كتاب الغرر فى سير الملوك و اخبارهم را به دستور امير نصر برادر سلطان محمود غزنوى نوشته.
احمد امين نيز در بحث از ثعالبى و كتب او كه گفته است: ٢٨ «و كلّها كتب قيّمة مفيدة» كتاب غرر اخبار ملوك الفرس را از آن ثعالبى نيشابورى دانسته است.
خلاصه اينكه كتاب مزبور، در تاريخ عمومى است و شامل حوادث و رخدادهاست از زمان كيومرث تا روزگار مؤلّف.
٧- يتيمة الدهر فى محاسن اهل العصر:
از كتب مشهور ثعالبى است. قدما و معاصران همگى از اين كتاب، اسم برده و اكثر ثعالبى را با اين كتاب شناختهاند و گاه نوشتهاند: صاحب يتيمه، چنين گفته و يا نوشتهاند: «قال الثعالبى فى كتابه» كه منظور از كتاب «يتيمة الدهر» مىباشد.
مورّخان به نوشتههاى ثعالبى در يتيمة الدهر، اعتماد داشته و ثعالبى را فقيه دانستهاند؛ زيرا بسيارى از مطالب منقول در كتاب را، ثعالبى خود شنيده و چنانچه مشافهة نشنيده باشد، از رواتى كه خود شنيدهاند، مطالب را نقل كرده و گاه خود به دواوين شعرا مراجعه كرده و مطلب را برگزيده است.
تنها قدماء نبودهاند كه به كتاب يتيمة الدهر ثعالبى توجّه داشته بلكه معاصران نيز آنرا مورد توجّه قرار داده و از كتب مآخذ معتبر شناختهاند، بطورى كه دكتر زكى مبارك نوشته است ٢٩: «من الذى يستطيع ان يحدّ خسارة الادب لوضاعت اليتيمة او ثمار القلوب».