در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٥٨٠

نوح- نار ابراهيم- ذئب يوسف- عصا موسى- خاتم سليمان- بردة النبى بحث كرده است و هريك را بطور مشروح، شرح داده است.

٥- الايجاز و الإعجاز:

بسيارى از دانشمندان، نام كتاب را به همان اسم الايجاز و الاعجاز دانسته ولى حاجى خليفه، «*» نام كتاب را اعجاز الايجاز نوشته و نويسنده «هديّة العارفين» هم از او پيروى كرده است. ٢٦

كتاب مزبور در سال ١٣٠١ هجرى، در تركيه، در مجموعه‌اى با چهار رساله ديگر، چاپ شده و نخستين آنها، رساله مزبور است به نام الايجاز و الاعجاز ولى در مصر نيز به سال ١٨٩٧ ميلادى با شروحى به وسيله اسكندر آصاف، به اسم «الاعجاز و الايجاز» چاپ شده است و به قول محمود عبد اللّه الجادر، ٢٧ وجه راحج آنست كه عنوان كتاب: الايجاز و الاعجاز باشد؛ زيرا ايجاز خاصّ است و اعجاز عام. و مقبول آنست كه ذكر خاص قبل از عام بشود.

كتاب در ١٠ باب نوشته شده و مبتنى بر آيات قرآنى و گفتار بليغ بلغا و حكم و امثال مى‌باشد و امام فخر رازى، متوفّى به سال ٦٠٦ هجرى كتاب مزبور را، مختصر كرده و آن‌را احاسن كلام النبى و الصحابة و التابعين و ملوك الجاهلية و الاسلام ناميده است.

٦- غرر اخبار ملوك الفرس و سيرهم:

كتاب مزبور به فارسى نيز ترجمه شده و آن‌را شاهنامه ثعالبى ناميده‌اند. كتاب مزبور از كتب مشهور ثعالبى است، جرجى زيدان در جلد دوّم ص ٥٩٦ تاريخ آداب اللغة العربية در شماره ٨ يكى از تأليفات ثعالبى را «غرر اخبار ملوك الفرس فى التاريخ» ثبت كرده ولى در جلد دوّم ص ٦٢٧ همان كتاب كه از ابو منصور حسين بن محمد مرعشى‌

(*) اعجاز الايجاز، للشيخ ابى منصور عبد الملك بن محمد الثعالبى، المتوفى سنة ثلاثين و اربعمائة و مختصره للامام فخر الدين محمد بن عمر الرازى المتوفى سنة ست و ستمائة. ر ك: كشف الظنون ص ١٢٠.