العارفين» براى ثعالبى ٢٥ كتاب اسم برده‌ ١٤ و جرجى زيدان در كتاب تاريخ آداب اللغة العربية تا ٣٦ كتاب براى ثعالبى نوشته است‌ ١٥ و خير الدين زركلى در كتاب الأعلام مجموعا ٣٣ كتاب چاپ شده و خطّى چاپ نشده براى ثعالبى نوشته است. ١٦

محمود عبد اللّه الجادر، تا ٩٥ كتاب و رساله اعّم از مطبوع و مخطوط و مفقود، به ثعالبى نسبت داده و كتب و رسالات مزبور را، معرّفى كرده و در ضمن يازده كتاب و رساله را كه برخى از دانشمندان و مورّخان خطاءا، به ثعالبى نسبت داده و مسلّم است كه از ثعالبى نمى‌باشد، برشمرده است. ١٧

اينك به اختصار، فهرست‌وار، برخى از آثار ثعالبى را نام مى‌بريم:

١- سحر البلاغة:

ثعالبى خود كتاب را بدين نام، ناميده و اكثر قدماء نيز كتاب را به همين اسم خوانده‌اند جز كلاعى كه نام كتاب را سحر البلاغة و سرّ البراعة نوشته‌ ١٨ و على الخاقانى در مقدّمه‌اى كه بر رسائل الثعالبى نوشته در شماره ١١ نام كتاب را سحر البلاغة و سرّ البراعة ثبت كرده است. ١٩ كتاب در چهارده بخش نوشته شده و از نظم و نثر بلغا و شعرا سخن به ميان آمده است.

٢- التمثيل و المحاضرة:

ثعالبى خود، كتاب را بدين اسم ناميده و نويسنده زهر الاداب و ثمر الالباب. به صراحت از كتاب اسمى نياورده و چون معلوم است كه كتاب را به امير شمس المعالى قابوس بن وشمگير اهداء كرده، عبارت نويسنده زهر الاداب چنين است: ٢٠

«و قد ترجم عن شمس المعالى ابو منصور الثعالبى فى كتاب الّفه له ...» جرجى زيدان، نام كتاب را التمثيل و المحاضرة نوشته است. ٢١

كتاب در امثال است و بحث از امثال از ديدگاههاى مختلف يعنى از امثال قرآنى و حديث شريف نبوى و اقوال صحابه و تابعين و اعلام بزرگان، بحث كرده و جنبه‌هاى بلاغى امثال را، بيان كرده است و شايد بتوان گفت كه كتاب مزبور از لحاظ محتوا و موادّ و هم از لحاظ شيوه و روش، يكى از بهترين كتب ثعالبى است.