در گفتار پيامبر اكرم، صفت مطابقه، فراوان هست. مطابقة بنا به گفته ابو هلال عسكرى‌ ٣٣ صنعتى است كه گوينده، كلمه‌اى را با كلمه ديگر كه ضدّ آن است، در جزئى از اجزاء نامه و يا بخشى از خطبه و يا شعر بياورد مانند: سواد- بياض (سياهى، سفيدى) ليل- نهار (شب، روز) حرّ- برد (گرما، سرما).

درين گفتار كه پيامبر اكرم به انصار، خطاب كرده است، صنعت مطابقه وجود دارد سخن پيامبر اينست: «انّكم لتكثرون عند الفزع و تقلّون عند الطمع.» ٣٤

مبرّد نيز، در كتاب «الكامل» ٣٥ براى صنعت مطابقه، اين گفتار پيامبر را نيز بعنوان مثال ذكر مى‌كند: «و قال رسول اللّه (ص): امرنى ربّى بتسع: الاخلاص فى السّر و العلانية و العدل فى الغضب و الرضا و القصد فى الفقر و الغنى و ان اعفو عمّن ظلمنى و اصل من قطعنى، و اعطى من حرمنى و ان يكون نطقى ذكرا، و صمتى فكرا و نظرى عبرة».

ابو هلال عسكرى مى‌نويسد ٣٦: در اين گفتار پيامبر نيز كه مى‌گويد: «اياك و المشّارة؛ فانّها تميت الغرّة و تحيى العرّة «*»» صنعت مطابقه وجود دارد.

لكن بايد توجّه داشت كه تعريف قدامة بن جعفر ٣٧، از صنعت مطابقه نه آن چيزى است كه ديگران مى‌گويند، بلكه قدامة بن جعفر مى‌گويد:

«فامّا المطابق فهو ما يشترك فى لفظة واحدة بعينها مثل قول زياد الأعجم:

و نبّئتهم يستنصرون بكاهل‌

و للّوم فيهم كاهل و سنام‌