در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٤٣
و برحذر ساختن انسانها از عذاب آن، براى اينست كه انسانها از معاصى و گناهان، دورى كنند و گرد كارهاى ناشايست نروند و به طاعات و عبادات رو آرند و اين موضوع كه انسانها به طاعت خدا رو آورند، خود موهبتى است و مىتوان به اعتبارى آنرا، از نعم الهى به شمار آورد؛ زيرا آدمى از آن عذابها مىترسد و گرد معصيت و گناه نمىگردد و همان ترس از عذاب، آدمى را از ارتكاب گناه بازمىدارد.
آيه «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ»* كه چند بار، در سوره «مرسلات» تكرار شده، در موارد مختلف است و در موضوعات گوناگون و نه در يك مورد خاصّ؛ زيرا مثلا آيه:
«وَ ما أَدْراكَ ما يَوْمُ الْفَصْلِ».
سوره مرسلات/ ١٤
ذكر شده و سپس آيه «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ «**»»* دنبال آن، بيان شده است.
حتّى اين آيه تكرارى يعنى: «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ»* پس از آيه/ ٤٤ همين سوره هم تكرار شده است و دنباله «إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ «»»* هم تكرار شده است.
و خلاصه اينكه، تكرار آيه مزبور، چون در يك مورد، نيست بلكه در موارد مختلف است لذا تكرار به حساب نمىآيد.
در پاسخ طاعنان كه گفتهاند: كلمه «يسألونك» در آيه:
«يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها إِلَّا هُوَ ثَقُلَتْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً يَسْئَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْها قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ اللَّهِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ. «*»»
اعراف/ ١٨٧
تكرار شده، قاضى عبد الجبّار، پاسخ داده است ٢٢:
(**) يعنى: واى! آن روز به حال آنان كه آيات خدا را تكذيب كردند.
() البته نيكوكاران عالم را چنين پاداش دهيم.
(*) يعنى: اى محمد! ترا از رستاخيز پرسند كه كى بپا شود؟ بگو: علم آن نزد پروردگار من است كه جز وى، كسى آن ساعت، را روشن و ظاهر نتواند كرد آن ساعت (شأنش) در آسمانها و زمين، بسى سنگين و عظيم است، نبايد شما را مگر ناگهانى. از تو مىپرسند كه گويى تو كاملا بدان آگاهى، بگو: علم آن ساعت محقّقا، نزد خداست، ليكن اكثر مردم بر اين حقيقت آگاه نيستند.