اصولا تكرار جنبه هنرى دارد و از فنون بلاغى به شمار مى‌آيد و از ويژگيهاى اسلوب قرآنى است و بايد مورد بحث قرار گيرد تا پاسخى باشد براى طاعنان ناآگاه كه مى‌گويند: چرا در كلام خدا، تكرار وجود دارد؟!

ابن قتيبه، متوفّى به سال ٢٧٦ هجرى درباره تكرار آيه‌ «فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ»* در سوره الرّحمن (٥٥) گفته است‌ «*»: تكرار آيه جهت برشمردن نعماء إلهى و يادآورى بندگان خدا و آگاه‌كردن آنان است از قدرت خدا و لطف خدا نسبت به بندگان.

در سوره الرحمن، نعم إلهى يكى پس از ديگرى، بيان شده و خداى بزرگ نيز، جنّ و إنس را مخاطب قرار داده و گفته است: «كداميك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب مى‌كنيد؟» و در واقع خدا خواسته است با تكرار اين آيه تنبّه و آگاهى بر تعدّد متعلّق باشد و بيشمارى نعم إلهى را نشان دهد.

ابو هلال عسكرى متوفّى به سال ٣٩٥ هجرى در كتاب «الصّناعتين» همين مطلب را گفته است‌ ١١. قاضى عبد الجبّار، متوفّى به سال ٤١٥ هجرى افزوده است‌ ١٢ كه شايد بعضى از طاعنان بگويند: اين آيه، پس از آياتى كه سخنى از نعمت خدا هم نيست، تكرار شده است.

«هذِهِ جَهَنَّمُ الَّتِي يُكَذِّبُ بِهَا الْمُجْرِمُونَ. يَطُوفُونَ بَيْنَها وَ بَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ. فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ». «**»

آيات ٤٣ و ٤٤ و ٤٥/ الرحمن‌

قاضى عبد الجبار، گفته است: اگر خوب دقت شود و آدمى تدبّر كند، اين نيز، از نعم إلهى به حساب مى‌آيد؛ زيرا آدمى از آن مى‌ترسد و گرد معصيت و گناه نمى‌گردد و در واقع ترس از آن، آدمى را از ارتكاب گناه بازمى‌دارد.

- وحى خداوند متعال در آن جلوه‌گر گشته است ...

(*) ر ك: ابن قتيبه، تأويل مشكل القرآن، شرح و تحقيق از: السيد احمد صقر، الطبعة الثانية ١٣٩٣ ه- ١٩٧٣ م قاهره ص ٢٣٩.

(**) اينست جهنمى كه گناهكاران، تكذيب آن مى‌كنند. اينك كافران ميان آن جهنم و حميم سوزان آن، مى‌گردند. كداميك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب مى‌كنيد؟