در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٢٤٨
طنطاوى خود اعتراف كرده كه تفسير وى، جنبه الهامى دارد و توفيقات ربّانى شامل حالش شده كه توانسته چنين تأليفى را به مستضعفان عرضه كند؛ زيرا او براى اثر خود، در جهان سوم ارزشى قائل است و اميدوار است كه تفسير او يكى از اسباب پيشرفت مستضعفان در روى زمين باشد چه او به مسلمانان، خطاب مىكند و مىگويد:
در آيات قرآنى تامّل كنيد و به قرآن عمل كنيد و بدانيد كه امروزه، دوران تجلّى نور اسلام است و زمان پيشرفت است و روزگار انقلاب علمى، سپس افزوده است كه در قرآن مجيد ٧٠٠ آيه وجود دارد كه از عجايب طبيعت بحث كرده است ٦.
طنطاوى به صراحت ندا درداده است كه:
«يا امّة الاسلام آيات معدودات فى الفرائض اجتذبت فرعا من علم الرياضيات، فما بالكم ايّها الناس بسبع مأية آية فيها عجائب الدنيا كلّها.» ٧.
با آنكه مؤلّف، در نوشتن اين تأليف زحمات فراوانى تحمّل كرده و تفسير را در ٢٦ جزء و ١٣ مجلّد نوشته و مجموعا حدود ١٠ هزار صفحه چاپى مطلب نگاشته، ولى با وجود اين، تفسير الجواهر طنطاوى، مقبوليّت عام نيافته و بسيارى از علماى بلاد بر آن رديّه نوشته و حتّى مملكت سعودى، اجازه ورود تفسير مزبور را به اين كشور نداده است ٨.
مفسّر گرامى، در اين تفسير بزرگ در آغاز آيات قرآنى را به اختصار لفظا تفسير كرده و تقريبا همان شيوه مألوف مفسّران را رعايت داشته و به همان روش متداول، تفسير كلمات قرآنى را باز گفته، ليكن هدف اصلى او طرح مباحث علمى است كه بدانها لطائف و يا «جواهر» گفته است.
آنچه كه در اين بخش مورد بحث مفسّر قرار گرفته، آراء و عقايد دانشمندان شرق و غرب است در عصر جديد كه وى، اين عقايد را باز گفته تا به جهانيان ثابت كند كه پيش از دست يافتن علماى امروز بدين مباحث، در قرآن كريم از آن علوم بحث شده است.
«... وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ ...» (آيه ٩٢/ نحل).
طنطاوى، براى توضيح هرچه بيشتر و براى اينكه خواننده، مسائل را بهتر درك كند، تصاويرى از نباتات مختلف و حيوانات گوناگون و مناظر طبيعى و صور