يكى از تفاسير علمى قرن چهاردهم هجرى الجواهر فى تفسير القرآن الكريم نوشته شيخ طنطاوى جوهرى، متوفّى به سال ١٣٥٨ هجرى است‌ «*» كه در ٢٦ جزء و ١٣ مجلّد چاپ شده است.

شيخ طنطاوى، به عجايب كون و بدايع طبيعت عشق مى‌ورزيده و در آفرينش آسمان و زمين زياد مى‌انديشيده و چون ديده است كه بسيارى از مفسّران و علماى اسلامى در اين‌باره، تفسيرى ننوشته و هيچ‌يك از مفسّران و علماء به تفسير قرآن مجيد، از اين جنبه ننگريسته‌اند، خود بر آن شده تا تفسيرى بنويسد و عجايب كونيّه را با آيات قرآنى تبيين كند و آيات قرآنى را از ديدگاه عجايب طبيعى و صنع خداوندى بررسى كند.

اصولا، طنطاوى رسائل و كتبى همچون نظام العالم و الاسلام و جواهر العلوم و التاج المرصّع و جمال العالم و النظام و الاسلام و نهضة الامّة و حياتها نوشته و اين نوشته‌ها به زبانهاى مختلف هم ترجمه شده، ولى هيچ‌يك از اين تآليف وى را راضى نكرده و از خدا خواسته است كه او را موفّق گرداند تا تفسيرى بنويسد و علوم طبيعى و عجايب كونى را در آن بگنجاند و علوم بشرى را با آيات قرآن، منطبق سازد.

طنطاوى، بر آن است كه در قرآن مجيد ٥٧٠ آيه درباره امور زراعى و طبّى و معادن و حساب و هندسه و نجوم و مسائل فلكى و ديگر صناعات و علوم امروزى هست و حال آن‌كه در مسائل فقهى بيش از ١٥٠ آيه وجود ندارد ٤.

روى اين اصول است كه او تفسيرى مى‌نويسد كه بنا به گفته خود او:

«و لقد وضعت فى هذا التفسير ما يحتاجه المسلم: من الاحكام و الاخلاق و عجائب الكون، و اثبت فيه غرائب العلوم و عجائب الخلق ممّا يشوّق المسلمين و المسلمات، الى الوقوف على حقائق معانى من الآيات البيّنات.» ٥.

(*) طنطاوى در سال ١٢٨٧ هجرى برابر ١٨٧٠ ميلادى به دنيا آمده و در سال ١٣٥٨ هجرى برابر ١٩٤٠ ميلادى، فوت شده است. ر ك: الأعلام، زركلى، ط دوم ج ٣ ص ٣٣٣- ٣٣٤. ١.