در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ٢٢٩
ابن العربى، نوشته است ٢٦: «إفاضة» در لغت، حركت، سريع است و افزوده كه خدا، در قرآن، وقت افاضة و حركت دستهجمعى از عرفات را، مشخص نكرده، ليكن پيامبر اكرم «ص» با عمل خود، آنرا بيان كرده است. و آن حضرت در عرفات «وقف حتّى غربت الشمس قليلا و ذهبت الصفرة و غاب القرص».
بيضاوى در تفسير خود، ذيل «فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ» نوشته است ٢٧: «أفضتم من أفضت الماء إذا صببته بكثرة» بوده و مفعول فعل «أفضتم» محذوف است و اصل آن «أفضتم أنفسكم» بوده است. در واقع همان مفهوم انبوهى و فراوانى و لبريز شدن از فراوانى جمعيّت را، بيضاوى نيز باز گفته است.
ابو السعود هم، در تفسير خود، تقريبا همان مطلب را نوشته است و سخن وى چنين است ٢٨: «فاذا أفضتم من عرفات: اى دفعتم منها بكثرة. من أفضت الماء: اذا صببته بكثرة».
فاضل مقداد هم نوشته است ٢٩: «ألإفاضة: الدفع بكثرة من إفاضة الماء و هو صبّه بكثرة».
و اصل جمله «أفضتم أنفسكم» بوده يعنى مفعول فعل، حذف شده است. وى افزوده كه «عرفات» «*» نام سرزمينى است و به صيغه جمع
آمده و مفرد آن، عرفة است همچون أذرعات «**» و قنّسرين «