«... أَلا إِنَّ عاداً كَفَرُوا رَبَّهُمْ أَلا بُعْداً لِعادٍ قَوْمِ هُودٍ» «*» از جهت تنبّه ديگران و اجتناب از مثل كارهاى آنان و زشت شمردن و تفظيع اعمال آنان است و به قول زمخشرى‌ ٥٣ «و تكرارها [الا] مع النداء على كفرهم و الدعاء عليهم تهويل لامرهم و تفظيع له و بعث على الاعتبار بهم و الحذر من مثل حالهم».

كلمه «كتاب» در دو آيه ٧٨ و ٧٩ سوره آل عمران (٣) تكرار شده ولى در هر كدام به معناى خاصّى است؛ زيرا در آيه ٧٨ كه قرآن گفته است: «وَ إِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقاً يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتابِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْكِتابِ وَ ما هُوَ مِنَ الْكِتابِ ...» «**» به قول راغب اصفهانى‌ ٥٤ متوفّى به سال ٥٠٢ هجرى كلمه «كتاب» در عبارت نخستين به معناى:

«ما كتبوه بأيديهم» مى‌باشد همان‌طورى كه در آيه ٧٩ سوره بقره نيز به همان معنى است‌ «فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ...» و در عبارت بعدى، كلمه «كتاب» به معناى تورات مى‌باشد، همان‌طورى كه در آيه ٧٩ سوره آل عمران‌ «ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُؤْتِيَهُ اللَّهُ الْكِتابَ ...» براى مطلق كتاب آسمانى است، بنابراين تكرار نيست و در دو آيه پشت سرهم، كتاب به معناى خاصّى است.

و نيز در آيه‌هاى ١٩١ و ١٩٢ و ١٩٣ و ١٩٤ سوره آل عمران كه قرآن گفته است: «... رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا ...» رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ ...» «رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادِي لِلْإِيمانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ ...» «رَبَّنا وَ آتِنا ما وَعَدْتَنا عَلى‌ رُسُلِكَ ...» و چند بار كلمه «ربّنا» تكرار شده، از باب ابتهال و تضرّع و زارى‌كردن است و از جهت اينست كه بنده مى‌خواهد در پيشگاه ربوبى و بارگاه سبحانى به نحو شايسته‌اى تضرّع كند. در برابر، خدا نيز مى‌خواهد به آنان كه براى پيشرفت دين خدا مشقّات را تحمّل مى‌كنند و در برابر دشواريها، شكيبائى از خود نشان‌

(*) يعنى: [اى اهل ايمان‌] آگاه باشيد كه قوم عاد به خداى خود كافر شدند و از رحمت او دور گرديدند و بدانيد [اى مؤمنان‌] كه قوم عاد [امّت هود] از رحمت خدا دور گرديدند.

(**) يعنى: گروهى از آنان هستند كه زبانهاى خويش را به خواندن كتاب همى گردانند تا آن‌را از تورات پنداريد، امّا از تورات نيست ...