در قلمرو بلاغت - علوى مقدم، محمد - الصفحة ١١١
در مشاهده خود نه چپ و راست شد و نه از حدّ و مقصد خود تجاوز كرد و آنچه را ديد، عين واقعيت بود.
از قول ابن عباس هم نقل كرده كه در تفسير آيه گفته است: «اى ما عدل يمينا و لا شمالا و لا تجاوز الحدّ الذى رآى ٦٢.»
از طرفى اگر «اسراء» در نوم مىبود، قرآن مىگفت:
«سبحان الذى فى النوم اسرى»
قرطبى ذيل جمله «إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى» نوشته است:
سمّى الاقصى لبعد ما بينه و بين المسجد الحرام و كان ابعد مسجد عن اهل مكّه فى الارض.» در باب «الَّذِي بارَكْنا حَوْلَهُ» هم نوشته شده:
«قيل: «بالثمار و بمجارى الانهار و قيل: بمن دفن حوله من الانبياء و الصّالحين و بهذا جعله مقدّسا.»
و آياتى كه عجائب به نظر مىآمده و خدا خواسته است آنها را به پيامبرش بنماياند و ديگران را نيز بياگاهاند عبارت بوده از: «اسراء من مكة الى المسجد الاقصى فى ليلة و هو مسيرة شهر عروجه الى السماء و و صفه الانبياء واحدا واحدا ...» ٦٣
سنائى در بيت:
كيست كو پهلو زند، با آنكه دولتخانه را
از بزرگى سر به «او ادنى» و «ما اوحى» زند