دائرة المعارف بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٧٧١ - آبی اللحم
آبی اللحم
نویسنده (ها) :
محمد کاظم موسوی بجنوردی
آخرین بروز رسانی :
جمعه ٦ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آبِی اللحْم، عبدالله بن عبدالملك بن عبدالله الغِفاری (د ٨ ق / ٦٢٩م)، از صحابۀ پیامبر اكرم(ص). از زندگی او آگاهی بسیاری در دست نیست و حتى در نام او نیز اختلاف نظر وجود دارد (ابن حِبان، ٣ / ٢٩٩، حاشیۀ ٤). ابن قتیبه (د ٢٧٦ق / ٨٨٩ م) در وجه تسمیۀ او به آبی اللحم گفته است: چون وی از خوردن گوشت حیوان مذبوح بر انصاب (سنگهایی در اطراف كعبه كه حیوانات را بر روی آنها برای بتان قربانی میكردند)، خودداری میكرد، بدین نام شهرت یافت (ص ٣٢٣). ابن حبان (د ٣٥٤ق / ٩٦٥م) نیز همینوجه را گفته است (٣ / ٣٠٠) و حاكم نیشابوری هم به نقل از ابوعبیده وجه شهرت او را نخوردن گوشت دانسته است (٣ / ٦٢٢).
آبی اللحم در جنگ حنین شركت جست (همانجا) و به گفتۀ ابن حزم (د ٤٥٦ق / ١٠٦٤م) در همان جنگ به شهادت رسید (ص ١٨٦)، اما ابن اثیر شهادت او را در جنگ خیبر ذكر كرده ( اسدالغابه، ١ / ٣٥) كه درست به نظر نمیرسد. عُمَیر مولى آبیاللحم صحابی از او روایت كرده (حاكم نیشابوری، ١ / ٣٢٧)، تِرمذی و نَسائی نیز از او نقل حدیث كردهاند (ابن حجر، ١ / ١٣). مامقانی شهادت او را در جنگ صِفین نوشته و آن را دلیل بر حسن حالش دانسته است (٢ / ١٩٦).
مآخذ
ابناثیر، عزالدین، اسدالغابة، قاهره، ١٢٨٦ق، ج ١؛
ابن حبان، محمد، الثقات، حیدرآباد دكن، مجلس دائرةالمعارف العثمانیه، ١٣٧٢ق، ج ٣؛
ابن حجر، احمدبن علی، الاصابة فی تمییز الصحابة، قاهره، ١٣٢٨ق، ج ١؛
ابن حزم، علی بن احمد، جمهرة انساب العرب، بیروت، دارالكتب العلمیة، ١٤٠٣ق؛
ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم، المعارف، به كوشش ثروت عكاشه، قاهره، دارالمعارف، ١٩٦٠م؛
حاكم نیشابوری، محمد، المستدرك علی الصحیحین فی الحدیث، بیروت، دارالفكر، ١٣٩٨ق؛
مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال، نجف، المكتبة المرتضویه، ١٣٥٠ق.
كاظم موسوی بجنوردی