دائرة المعارف بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٩٥٢ - ابن خفاجا
ابن خفاجا
نویسنده (ها) :
حسن یوسفی اشکوری
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ٢٨ اردیبهشت ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اِبْنِ خَفاجا، شهابالدين احمد بن موسی صَفَدی (د ٧٥٠ ق/ ١٣٤٩ م)، محدث و فقيه شافعی. وی از مردم صَفَدْ (شهری در فلسطين) بوده و در همانجا رشد و كمال يافته است، اما پس از مدتی به يكی از آباديهای صَفَد نقل مكان كرد و در همانجا به كار تأليف و عبادت و افتاء پرداخت (ابنحجر، ١/ ٣٨١). وی از ابنزملكانی (د ٧٢٧ ق/ ١٣٢٧ م) و ديگران فقه و حديث آموخت. او را در بعضی از ابواب فقه مانند ارث و وصيت چيرهدست دانستهاند (ابنقاضی، ٣/ ١٧). به نظر میرسد كه وی زندگی را به قناعت و سادگی به سرآورده است. از اين رو، چنانكه آوردهاند، هرگز منصب و مقامی نپذيرفت و هيچ گونه مستمری از كسی دريافت نكرد. معاش او از راه كشاورزی تأمين میشد (همو، ٣/ ١٧- ١٨؛ ابنحجر، همانجا).
آثار
١. منهاج السالكين، شرح اربعين نَوَوی؛ نسخۀ خطی اين كتاب در كتابخانۀ توپكاپی (كاراتای، شم ٣١٤٢) و بخشی از آن در دارالكتب مصر موجود است (GAL, S, I/ ٦٨٣)؛ ٢. المسائل و الفوائد: نسخۀ خطی آن در كتابخانۀ ظاهريۀ دمشق موجود است (زركلی، ١/ ٢٦١)؛ ٣. شرح التنبيه، ده مجلد، دربارۀ فقهشافعی (ابنقاضی، ٣/ ١٨)؛ ٤. العمدة، مختصری در فقه (همانجا). ظاهراً از دو اثر اخير تاكنون نسخهای در جايی يافت نشده است.
مآخذ
ابنحجر عسقلانی، احمد بن علی، الدرر الكامنة، حيدرآباد دكن، ١٣٩٢ ق/ ١٩٧٢ م؛
ابنقاضی شهبه، ابوبكر بن احمد، طبقاتالشافعية، بهكوشش عبدالعليم خان، حيدرآباد دكن، ١٣٩٩ ق/ ١٩٧٩ م؛
زركلی، الاعلام؛
نيز:
GAL, S;
Kārātāy, F. E., Topkapi Sarayı Müzesi Kütüphanesi Arapça Yazmalar Kataloğu, Istanbul, ١٩٦٤.
حسنيوسفیاشكوری