دائرة المعارف بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٨٧٥ - ابن بسطام
ابن بسطام
نویسنده (ها) :
قهار مقیمی
آخرین بروز رسانی :
چهارشنبه ١٧ اردیبهشت ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اِبْنِ بِسْطام، حسن بن بسطام بن سابور (شاپور) زيات واسطی، محدث شيعی امامی سدۀ ٤ق/ ١٠م. از زندگی وی چندان اطلاعی در دست نيست، پدرش بسطام و عموهايش زكريا، زياد و حفص از ثقات بوده و از امام صادق (ع) و امام كاظم (ع) روايت كردهاند (نجاشی، ١١٠؛ بحرالعلوم، / ٣٦٧- ٣٦٨). خوانساری وی را هم طبقۀ كلينی (د ٢٩ق/ ٤١م) و ابن قولويه قمی (د ٣٦٨ق/ ٩٧٩م) دانسته است (٢/ ٢٠٩). حر عاملی او را از راويان حديث ذكر كرده است (١٧/ ١٧٨، ١٨١، ١٨٤). كتاب طب الائمة را او و برادرش ابو عتاب (عبدالله بن بسطام) تأليف كردهاند. اين كتاب بسيار سودمند است و در آن در باب بهداشت خوراكيها و منافع آنها و نيز ادعيه و تعويذها گفت و گو شده است (نجاشی، ٣٩). حسينی گويد: طب الائمة احاديثی است با اسانيد مربوط به منافع خوراكيها و آشاميدنيها و مضرات آنها و بعضی از دعاها و حرزها برای دفاع امراض (مرعشی، ٧/ ٣٢١). اين كتاب در هند به چاپ رسيده (آقابزرگ، ١٥/ ١٣٩-١٤٠) و در نجف نيز به كوشش محمد مهدی موسوی خرسان در ١٣٨٥ ق/ ١٩٦٥ م چاپ شده است.
مآخذ
آقابزرگ، الذريعة؛
بحرالعلوم، محمد مهدی بن مرتضی، رجال، نجف، ١٣٨٥ ق/ ١٩٦٥ م؛
حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشيعة، به كوشش محمد رازی و ابوالحسن شعرانی، بيروت، ١٣٨٧ ق؛
خوانساری، محمد باقر بن زینالعابدین، روضات الجنات، تهران، ١٣٨٢ ق؛
طوسی، محمد بن حسن، الفهرست، به كوشش محمود راميار، مشهد، ١٣٥١ ش؛
مرعشی، خطی؛
نجاشی، احمد بن علی، رجال، بمبئی، ١٣١٧ ق/ ١٨٩٩ م.
قهار مقيمی