دائرة المعارف بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٧٣ - ابن کیال
ابن کیال
نویسنده (ها) :
محمدهادی مؤذن جامی
آخرین بروز رسانی :
سه شنبه ٢٠ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اِبْنِ كَيّال، بركات بن احمد بن محمد ذهبی دمشقی صالحی ملقب به زينالدين (٨٦٣- ٩٢٩ق / ١٤٥٩-١٥٢٣م)، واعظ، محدث و فقيه شافعی. وی در آغاز تاجر بود و چون ديون فراوان پيدا كرد، تجارت را رها ساخت و ملازم شيخ برهانالدين تاجی شد و صحيح بخاری را نزد او خواند. سپس به گفتن حديث در جامع اموی پرداخت. بعد از مرگ برهانالدين تاجی رياست شافعيان دمشق به او رسيد. پس از اين زندگی او بجز ملازمت جامع اموی و وعظ در مسجد اقصاب و جامع جوزه و خطابت در صابونيه چيزی نمیدانيم (غزی، ١ / ١٦٥). تنها اثر چاپی او الكواكب النيّرات فی معرفة من اختلط من الرواة و الثقات در علم حديث است كه با تحقيق كمال يوسف الحوت در ١٩٨٧م در بيروت به چاپ رسيده است. وی نام نويسنده را ابوالبركات محمد بن احمد آورده است. از آثار خطی او الانجم الزواهر فی تحريم القراءة بلحون اهل الفسق و الكبائر ( آربری، شم ٣٤١٩(٢))، الجواهر الزواهی فی ذم الملاعب و الملاهی (همان، شم ٣٤١٩(١)) وتعليقات او بر الاكتفاء كلاعی (ظاهريه، ١ / ٤٥) را میتوان ذكر كرد. همچنين اجازهای از او خطاب به زينالدين عبدالرحمن بن يوسف بن عربی شافعی در برلين موجود است كه تاريخ ٩٢٦ق را دارد ( آلوارت، شم ١٦٩). غزی (همانجا) از دو اثر ديگر با عناوين اسنی المقاصد فی معرفة حقوق الولد علی الوالد و حياة القلوب و نيل المطلوب ياد كرد است.
مآخذ
غزی، نجمالدين، الكواكب السائرة، به كوشش جبرائيل سليمان جبور، بيروت، ١٩٤٥م؛
ظاهريه، خطی (تاريخ)، عش؛
نيز:
Ahlwardt;
Arberry.
محمدهادی مؤذن جامی