افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٨٢ - پردهبردارِی حکِیم شِیخ محمود شبسترِی از سرّ سرِیان نور وجود حق در همۀ مظاهر

را منقاد و مطِیع سلسلۀ نظام احسن و اداره و تدبِیر عالم وجود براساس مسِیر و طرِیق برنامه‌رِیزِی شدۀ خاصّ به او در عالم خلقت مشاهده مِی‌کند؛ اگر ارادۀ حق بر انتاج او باشد مِیوه مِی‌دهد، و اگر نباشد گرچه خروارها کود و ساِیر رعاِیت‌ها در انتاج او گردد تماماً بدون نتِیجه خواهد بود و حتِّی ِیک عدد سِیب نِیز به بار نخواهد آورد.

و اِین است معنا و حقِیقت توحِید افعالِی که به موجب آن ِیک فعل و ِیک اراده و ِیک قدرت در تمامِی سلسلۀ علل و اسباب عالم وجود، حاکم و وارد است؛ در عِین صحّت انتساب آن فعل به تمامِی وسائط و علل، از علل مادِّی گرفته تا علّةالعلل و مسبّب‌الأسباب و مبدأالمبادِی که همان ذات لاِیزال با اراده و مشِیّت مطلقه و واحدۀ خود است، و همه موجودات در جمِیع عوالم وجود، ظهور و بروز همان اراده و قدرت و مشِیّت حضرت حقّ‌اند که از دو صفت جمال و جلال در تعِیّنات عالم امکان به منصّۀ ظهور مِی‌رسند و فقط و فقط از او حکاِیت مِی‌کنند و او را مِی‌نماِیانند و از او خبر مِی‌دهند و به او دلالت مِی‌کنند.

پرده‌بردارِی حکِیم شِیخ محمود شبسترِی از سرّ سرِیان نور وجود حق در همۀ مظاهر

چه زِیبا و نغز اِین مسئله را حکِیم و عارف نامِی، حضرت شِیخ محمود شبسترِی در کتاب ارزشمند گلشن راز بِیان فرموده است و پرده از سرّ سرِیان نور وجود حق در همۀ مظاهر هستِی برمِی‌دارد: