دسترسِی به حقاِیق اِین معجزۀ عالم خلقت و تشرِیع فقط به آن فرهِیختگانِی منحصر و شاِیسته است که ِیا خود حقِیقت قرآن ناطق، چون ائمّۀ معصومِین علِیهمالسّلام باشند؛ و ِیا شاگردان اِین مکتب که با تهذِیب و تزکِیه و سلوک إلِی الله و انجام رِیاضات و مراقبه‌ها و کشف حجاب‌هاِی ظلمانِی و روحانِی، توانسته‌اند پردۀ پندار کثرات را از ذات متّصل به مبدأ وحِی کنار بزنند و چشمان بصِیر و نافذ آنان به سرادقات عرشِی نظاره‌گر شده باشد، مانند سلمان فارسِی و از عرفاء و علماء بالله همچون آِیات الهِی محِیِی‌الدِّین عربِی، ابن‌فارض مصرِی، مولانا جلال‌الدِّین محمّد بلخِی، خواجه حافظ شِیرازِی، آخوند ملاّحسِینقلِی همدانِی، سِیّد احمد کربلائِی، علاّمه قاضِی طباطبائِی، علاّمه طباطبائِی، حضرت سِیّد هاشم حدّاد، علاّمه سِیّد محمّدحسِین حسِینِی طهرانِی و غِیرهم؛ أعلِی الله درجاتهم و أسکنَهم فِی بُحبوحة جنّاته. و اِین‌چنِین است که در اِین‌صورت انسان به آن مراد واقعِی و حقِیقِی و مقصود اعلاِی پروردگار در نزول اِین حقاِیق وحِیانِی پِی خواهد برد؛ و الاّ باِید گفت: «هر کس به قدر فهمش دانست مدّعا را!»

نقد مدّعاِی صاحب مقاله مبنِی بر ادراک مراد جدِّی پروردگار به‌وسِیلۀ علوم تجربِی

و امّا اِین مطلب که براِی حلّ مراد جدِّی پروردگار باِید به انتظار اکتشافات علمِی بنشِینِیم،[١] آِیا اِین مطلب خود نقض کلام اِیشان که مِی‌گوِید: «علم پِیامبر به مقدار و وسعت زمان خودش است»[٢] نمِی‌باشد؟ اگر علم پِیامبر به مِیزان علوم متعارف زمان خودش است، پس به انتظار کشف علمِی نشستن براِی رازگشاِیِی حقاِیق وحِیانِی چه معناِیِی دارد؟!

اِین‌جانب تأِیِید علم و مساعدت او را در ادراک حقاِیق وحِیانِی که متناسب با حِیطۀ دخالت علم است انکار نمِی‌کنم، امّا نکته قابل توجّه اِینکه: از آنجا که علوم تجربِی پِیوسته در ِیک بستر و زمِینۀ سِیّال از تجربه‌ها در حال تکامل و بالندگِی مِی‌باشند،

[١]. مقالۀ طوطِی و زنبور، مطلب ششم.

[٢]. مقالۀ کلام محمّد صلِّی الله علِیه و آله و سلّم، ذِیل پاسخ به سؤال سوّم.