افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٥٦٨ - کِیفِیّت تعلّق ارادۀ واحدۀ حضرت حق به امور متعدد و افعال متکثّر

و غِیر متحرّک و مرده که تعلّق نگرفته است، بلکه بر خلقت آن موجود و به ضمِیمۀ حرکات و افعال و حالاتش در بِی‌نهاِیت قرار گرفته است، و بر اِین قِیاس....

پس از روشن شدن اِین نکته مِی‌گوِیِیم: تمام عالم هستِی از ابتداِی پِیداِیش آن تا بِی‌نهاِیت (ابدِیّت) همه و همه به ِیک ارادۀ حق، لباس هستِی پوشِیده است و خداِی متعال براِی تک‌تک آنها اراده‌اِی مجزّا و جداِی از اراده‌اِی دِیگر إعمال نفرموده است. چنانچه مِی‌فرماِید:

(وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ)؛[١] «ارادۀ ما نسبت به تکوِین اشِیاء فقط ِیکِی است و آن هم همچون زدن پلکِی مِی‌باشد.»

ِیعنِی خداِی متعال بِیش از ِیک اراده از او در خلقت کلّ جهان هستِی سرنمِی‌زند.

کلّ عالم وجود همچون کتابِی است که مؤلّف آن را تألِیف کرده است و مثلاً اِین کتاب داراِی سِیصد و شصت و پنج صفحه است که از صفحۀ ِیک شروع مِی‌شود و به سِیصد و شصت و پنج ختم مِی‌شود، و آن‌گاه اِین کتاب در اختِیار ما قرار مِی‌گِیرد. توان و استعداد ما براِی قرائت اِین کتاب فقط روزِی ِیک صفحه است نه بِیشتر، امّا آِیا مؤلّف اِین کتاب در اطّلاع و آگاهِی‌اش نسبت به اِین کتاب، مانند ما محتاج به تورّق صفحات ِیکِی پس از دِیگرِی است؟ براِی ما که محکوم به شراِیط زمان و مکان مِی‌باشِیم، قدرت مطالعۀ اِین کتاب بِیش از ِیک صفحه در روز ممکن نمِی‌باشد، و تا به صفحۀ قبل نپرداخته‌اِیم، به صفحۀ بعد وارد نخواهِیم شد و از مطالب و حوادث و روِیدادهاِی آن صفحه مطّلع نخواهِیم گشت؛ امّا آِیا براِی نوِیسندۀ اِین کتاب، اطّلاع بر صفحات، متوقّف بر قرائت صفحه قبل است و تا آن را نخواند و عبور نکند، به صفحۀ بعد منتقل نمِی‌شود؟ براِی مؤلّف کتاب اطّلاع بر صفحۀ سِیصد و شصت و پنج به همان مقدار است که بر صفحۀ ِیک و دو آگاهِی و اشراف دارد، بدون ذرّه‌اِی کم و زِیاد و بدون کمترِین نقصان و زِیاده، و همه در ِیک سطح قرار دارند.

کِیفِیّت نزول وحِی‌هاِی متعدّد از مبدأ واحد بسِیط

[١]. سوره قمر (٥٤) آِیه ٥٠.