درست و صحِیح بوده است. در اِینجا گرچه اطّلاع بر حوادث به‌واسطۀ عدم تهِیّؤ شراِیط ظاهرِی محال مِی‌نماِید، امّا با تغِیِیر شراِیط و تبدّل آن به شراِیط عالم برزخ و مثال، اِین حادثه براِی ما درست همان‌گونه روشن مِی‌شود که ما در عالم خارج و ظاهر با اِین حواسّ ظاهرِی آن را مشاهده مِی‌کنِیم.

براِی افراد عادِی حصول علم نسبت به حوادث طبِیعِی جز از راه تجربۀ حسِّی با اعضاء و جوارح ظاهرِی راه دِیگرِی وجود ندارد؛ زِیرا ـهمان‌طور که ذکر شدـ هرچه که در عالم دنِیا از وقاِیع و پدِیده‌هاِی مادِّی صورت مِی‌پذِیرد ناشِی از مرور زمان و تغِیّر و تبدّل اوقات و حضور مکانِی در مکان حادثه و واقعه مِی‌باشد و براِی اطّلاع و ادراک آن، اقتران مُدرِک و مُدرَک در آن لحظه شرط ضرورِی و الزامِی خواهد بود. بلِی، ممکن است انسان نسبت به وقاِیع آِینده پِیشبِینِی‌هاِیِی بکند و حدس‌هاِیِی بزند، که اِین جداِی از مقولۀ علم و انکشاف حقِیقِی اشِیاء مِی‌باشد و چه‌بسا خلاف واقع شود.

اهمِّیت تبعِیّت از علم و ِیقِین

دعوت قرآن کرِیم از انسان‌ها براِی متابعت از علم و انکشاف واقع

در قرآن کرِیم همواره خداوند متعال افراد را به سوِی علم، ِیعنِی انکشاف واقع به طور قطع و ِیقِین، دعوت مِی‌نماِید و از متابعت حدس و گمان به شدّت برحذر مِی‌دارد، چِیزِی که همِیشه آفت اهل ظاهر در روابط اجتماعِی و معتقدات مذهبِی و ممشاِی آنها در امور روزمرّه مِی‌باشد.

مردم عادِی و عارِی از منطق عقلانِی پِیوسته با شاِید و لِیتَ و لعلّ و اِین‌طور حدس مِی‌زنم و گمان من بر آن است و شاِید اِین‌طور بتوان گفت و خِیال مِی‌کنم و ممکن است اِین‌طور باشد، تمام امور ظاهرِی و باطنِی خود را به دست اِین تخِیّلات و اوهام مِی‌سپارند و هِیچ نصِیبِی از ادراک واقع به صورت و شکل و حقِیقت علمِی خود به‌دست نمِی‌آورند.

در سورۀ نجم خداوند مِی‌فرماِید:

(إِنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ لَيُسَمُّونَ الْمَلَائِكَةَ تَسْمِيَةَ الْأُنْثَى * وَمَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ