افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٥٦٦ - امتناع ارادههاِی متعدد از خداِی واحد متعال

معتقد باشِیم خود رسولالله جبرائِیل را نازل مِی‌کرده است، در اصل مطلب تفاوتِی نخواهد داشت؛ زِیرا مبدأ وحِی، خارج از مادّه و عالم طبع و شهادت است و ارتباط نفس با آن عالم به هر صورت و هر کِیفِیّتِی باشد، اتّصال با مادّه محسوب نمِی‌شود و مشمول اِین قاعده نخواهد بود.

نقد مدّعاِی صاحب مقاله مبنِی بر بشرِی بودن قرآن با استناد به وحدت ارادۀ خداوند

تبِیِین وحدت اراده در ذات بارِی تعالِیٰ

امتناع اراده‌هاِی متعدد از خداِی واحد متعال

و اِین مطلب که گفته مِی‌شود:

اراده‌هاِی متعدّد از خداِی متعال ممتنع و محال است و خداِی متعال فقط ِیک اراده از او تراوش نموده است و بس، و همۀ ظهورات در عالم خارج فقط به همان ِیک اراده صورت خارجِی ِیافته‌اند، و تا خدا خداِیِی مِی‌کند همان ِیک اراده کار خود را خواهد کرد.[١]

مطلبِی است صحِیح و متقن؛ زِیرا ارادۀ متعدّده مسبوق به عدم علم است، و عدم علم در ذات حق موجب جهل و منافِی با الوهِیّت است.[٢] ولِی اِین مطلب نباِید موجب اشتباه شود و تغِیّرها و تبدّل‌ها را در جرِیان خلقت از ِیاد ببرد. اگر اِین تغِیِیرها و تحوّل‌ها در نظام خلقت از ارادۀ حق نِیست، پس از کِیست؟ مگر در آِیه قرآن نِیامده است:

(كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ)؛[٣] «هر روز پروردگار در ظهورِی دِیگر و جلوه‌اِی متفاوت از روز قبل است.»

و ِیا در آِیه دِیگر مِی‌فرماِید:

(إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ)؛[٤] «امر و کِیفِیّت اِیجاد پروردگار چنِین است که اگر ارادۀ خلق ِیک چِیزِی را کند، به صرف اداء و اِیراد کلمه کُن (بوده باش)، خواهد بود.»

و غرض از فعل خداِی متعال، نفس بروز و ظهور مقام اجمال اوست، که حقِیقت

[١]. مقالۀ طوطِی و زنبور، مطلب پنجم.

[٢]. جهت اطّلاع بِیشتر رجوع شود به الفتوحات المکِّیة، ج ١، ص ٣٤٢؛ مفتاح الغِیب، ص ٢٦.

[٣]. سوره الرّحمن (٥٥) آِیه ٢٩.

[٤]. سوره ِیس (٣٦) آِیه ٨٢.