افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٤١٤ - عدم امکان وثوق به دستاوردهاِی علمِی براِی کشف مراد جدِّی آِیات الهِی

و اِینکه گفته مِی‌شود:

چرا باِید بر سر علم کوفت، درحالِی‌که خود براِی کشف مراد و ِیا حدّاقل استخراج ظواهر از آِیات و دفع مشکلات، از آن استفاده مِی‌کنِیم؟![١]

باِید گفت: هِیچ دلِیل منطقِی بر سر کوفتن علم به‌عنوان ِیک پدِیدۀ تکوِینِی و عِینِیّت خارجِی وجود ندارد! مگر انسان مِی‌تواند با حقاِیق خارجِیّه به معارضه برخِیزد و آن را انکار کند! بلکه باِید در مسِیر رشد فضاِیل اخلاقِی و معرفتِی از آن بهره جوِید، نه در مسِیر انحراف و سُلطه و استعمار و استلاب اموال و نفوس؛ چنانچه متأسّفانه امروزه چنِین است.

حقِیقت سِیّال علم در بستر تجربه و بهره‌گِیرِی براِی دستاوردهاِی جدِید

و امّا آنچه مورد نقد و نظر است در مورد علم،[٢] اِین است که ـچنانچه قبلاً گذشتـ علم حقِیقتِی است سِیّال و در بستر تجربه و بهره‌گِیرِی براِی دستاورد جدِید، و اِین سِیکل هم‌چنان‌ادامه خواهد ِیافت، و چه‌بسا در اِین بستر بسِیارِی از دستاوردهاِی پِیشِین، باطل و تارِیخمصرفگذشته، و به‌جاِی آن پدِیده‌اِی جدِید جاِیگزِین آن خواهد شد؛ چنانچه در بسِیارِی از موارد پزشکِی مسئله اِین‌چنِین است و حتِّی با وجود ارتقاء اِین بخش از علوم، باز ما مِی‌بِینِیم بسِیارِی از پزشکان خود نظرات و آراء ِیکدِیگر را ردّ و رفض مِی‌نماِیند و نه‌تنها در مصادِیق اِین مسائل، بلکه در خود اصول و روش‌هاِی سنّتِی درمان نِیز با ِیکدِیگر اختلاف دارند.

عدم امکان وثوق به دستاوردهاِی علمِی براِی کشف مراد جدِّی آِیات الهِی

حال با توجّه به اِین مسئله، آِیا ِیک نفر مِی‌تواند به ِیک دستاورد علمِی اطمِینان حاصل نماِید، تا اِینکه ظاهر آِیۀ قرآن را بر آن حمل نماِید و کشف مراد جدِّی از آِیه را بر عهدۀ علم بگذارد و منظور خداِی متعال را از اِین آِیه، به خصوصِ همان کشف علمِی بداند؟ بلِی، مِی‌توان به عنوان احتمال در تشخِیص ظهورات و معانِی آِیات، از اکتشافات علمِی استفاده کرد؛ مثلاً در آِیۀ شرِیفه مِی‌فرماِید:

[١]. مقالۀ طوطِی و زنبور، مطلب ششم.

[٢]. جهت اطّلاع بر نظرِیّۀ عبدالکرِیم سروش پِیرامون سِیال کردن الهِیّات افسردۀ اسلامِی، رجوع شود به مقالۀ طوطِی و زنبور، مطلب ِیکم.