آخر عزِیز من! وقتِی که ما مِی‌گوِیِیم ارادۀ حق واحد است و تعدّد برنمِی‌دارد، آِیا معناِی وحدت و ِیکِی‌بودن آن را فهمِیده‌اِیم؟ و آِیا آن ارادۀ واحده در تحقّق خارجِی‌اش همانند ارادۀ ما است که فقط به ِیک چِیز تعلّق بگِیرد و براِی امر دِیگر و شِیء دِیگر محتاج به ارادۀ مجدّد باشِیم؟ آخر تا کجا ما باِید گِیج و گنگ و مَنگ باشِیم؟!

حقِیقت معناِی وحدت اراده در ذات حضرت حق

وقتِی مِی‌گوِیِیم: ارادۀ پروردگار واحد است؛ ِیعنِی علم حق نسبت به جمِیع عالم ظهور، از مرتبه مجرّدات گرفته تا تمامِی مخلوقات مادِّی در بِی‌نهاِیت دهرِی و ابدِیّت، به ِیک اراده و ِیک مشِیّت و ِیک خواستِ لاِینفک و ذاتِی تعلّق گرفته است و تمام مخلوقات و موجودات با تمام حرکات و سکنات و رفتارها و حالات تا بِی‌نهاِیت، همه و همه در آن اراده اجتماع حاصل نموده‌اند. و اِین است معناِی وحدت اراده در ذات حق و عدم تعدّد آن.

و بدِین لحاظ، نه‌تنها نفس رسول خدا و تحقّق خارجِی آن در زمان مخصوص و مکان مخصوص و نشو و نماِی او و بلوغ و جوانِی و اطوار حِیات او و نِیز بعثت و رسالت و ابلاغ او، همه و همه در همان ارادۀ واحده اجتماع و استقرار دارند، همِین‌طور وحِی‌هاِی متعدّد در زمان‌هاِی مختلف و مکان‌هاِی متفاوت نِیز در همان ارادۀ واحده و مشِیّت واحده حضور و تحقّق داشته‌اند بدون ذرّه‌اِی کم و ِیا زِیاد.

بنابراِین اراده‌هاِی متعدّد در نزول وحِی، همه در آن ارادۀ واحده محفوظ و پابرجا مِی‌باشند؛ و در غِیر اِین‌صورت، در ارادۀ حضرت حق نسبت به آنها نقصان و جهل عارض مِی‌شود.

بِی‌اعتبارِی وحِی پدِید آمده از شخص رسول خدا بدون ملاحظۀ اراده و مشِیّت خداوند

ثالثاً: پس از توضِیح وحدت ارادۀ حضرت حق، و عدم منافات آن با اراده‌هاِی متعدّد خارجِی توسّط فرشتۀ وحِی، به اِین نکته مِی‌رسِیم که اعتقاد به پدِیدآوردن وحِی توسّط خود رسول خدا بدون ملاحظۀ ارادۀ حق و مشِیّت خداوند بر نفس آن وحِی، به‌طور کلِّی پوچ و بِی‌اساس و عبث خواهد بود.