افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٤٤٧ - نقد بر صاحب مقاله در استناد به توحِید افعالِی

فعلِیّت و ورود به حرم و حرِیم قدس ربوبِی مِی‌دانِیم!»

و اِین است دِیدگاه زِینب کبرِی در دو منظر و دو انتساب.

رسول خدا در فوت فرزندش ابراهِیم، از ِیک سو به‌واسطۀ جنبه بشرِی و احساس عطوفت و تعلّق پدرِی مِی‌گرِیست، و از سوِی دِیگر اِین واقعه را به مشِیّت و لطف و عناِیت پروردگار محوّل نموده و در قبال اِین حادثه، حمد و شکر الهِی بجاِی مِی‌آورد.[١]

نقد بر صاحب مقاله در استناد به توحِید افعالِی

پس از توضِیح اِین نکته، از صاحب مقاله سؤال مِی‌کنِیم: شما که تمام قرآن را از ناحِیۀ خداوند دانسته و در عِین حال از ناحِیۀ بشرِی مِی‌دانِید، و به درخت آلبالو تشبِیه مِی‌کنِید، آِیا توجّه کرده‌اِید که اِین تشبِیه مع‌الفارق و بدون دلِیل است؟! آِیا مِی‌دانِید در انتساب مِیوۀ آلبالو به درخت و در عِین حال به پروردگار، هِیچ مشکلِی از جهت فاعلِیّت درخت و مبدائِیّت ذات پروردگار پِیش نمِی‌آِید، زِیرا درخت آلبالو در اِین فعل ـکه ثمره‌بخشِی و انتاج اِین نوع از مِیوه استـ هِیچ اختِیارِی از خود ندارد و کسِی او را بر اِین مِیوه‌بخشِی مدح و مذمّت نمِی‌نماِید؛ ولِی در انتساب آِیات قرآن به پِیامبر از جنبۀ بشرِی، مردم حق دارند او را مدح ِیا مذمّت کنند.

اگر شخصِی فردِی را که به خواب رفته و از خود اختِیار و اراده ندارد، بلند نمود و بر روِی طفلِی بِیفکند و آن طفل به‌واسطۀ اِین عمل به هلاکت برسد، چه کسِی را مورد مجازات و عقوبت قرار مِی‌دهند؟ فردِی که در خواب بوده ِیا فردِی که او را از زمِین بلند کرده و به روِی طفل انداخته است؟ درحالِی‌که انتساب هلاکت طفل به هر دو نفر، چه فرد خواب و چه محرّک اصلِی صحِیح است.

شما که به مجاز و ادّعاِی کذب، جامۀ موحّدان و عرفا را بر تن خود نموده‌اِید و در زِیّ اهل معرفت و شهود در آمده‌اِید و همۀ عالم را فعل خدا ـچون درخت آلبالوـ مِی‌پندارِید، چگونه است که اِین جامه را در وسط راه از قامت خود خارج

[١]. بحار الأنوار، ج ١٢، ص ٣٢٥.