هم‌چنان به حرِّیت در قضاوت و آزادِی در هضم و نقد مبانِی مِی‌پرداختم، و نِیک مِی‌دانم که نفس قدسِی آن بزرگ مرد از اِین مفلس نِیز چنِین انتظارِی داشته و خواهد داشت.

و در اِینجا به اِین نکته اشاره مِی‌کنم که حضرت علاّمه طباطبائِی ـقدس الله سرّهـ با وجود احترام فوق‌العاده‌اِی که به ساحت شِیخ اکبر محِیِی‌الدِّین عربِی ـقدّس الله سرّهـ داشتند و بارها مِی‌فرمودند: «از ابتداِی تارِیخ اسلام تاکنون کسِی به‌مانند محِیِی‌الدِّین نِیامده است که اِین‌چنِین مبانِی توحِید و حقاِیق عالم علوِی را موشکافانه بگشاِید و در اختِیار و دسترس همگان بگذارد!»[١] ولِی از نظر انتحال به تسنّن و تشِیّع، معتقد بودند اِیشان سنِّی مِی‌باشند، و مرحوم والد ما حضرت علاّمه طهرانِی ـروحِی فداهـ در اثبات تشِیّع محِیِی‌الدِّین با اِیشان مباحثاتِی داشتند. و اِین بنده نِیز به طور قطع معتقد به تشِیّع اِیشان مِی‌باشم.

ما باِید کاملاً به هوش باشِیم که آن عناد و عصبِیّت و انکارِی که دامن صاحب مقاله را فراگرفته است مبادا به صورتِی دِیگر و در نقابِی دِیگر، در نقاب دفاع از تشِیّع، دامن ما را فراگِیرد و بدون آنکه خود متوجّه و ملتفت باشِیم، در دام هواها و نِیّات نفسانِی خوِیش گرفتار شوِیم.

(قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا * الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا).[٢]

«اِی پِیامبر بگو: آِیا خبر دهم که بدبخت‌ترِین و بِیچاره‌ترِین فرد چه کسِی است؟ * آن افرادِی که سعِی و تلاش بِیهوده در دنِیا مِی‌کنند، و چنِین مِی‌پندارند که کار نِیک انجام مِی‌دهند.»

معِیار و مقِیاس قضاوت نسبت به مطالب عرفا و بزرگان

محِیِی‌الدِّین و ملاِّی رومِی، سنِّی باشند ِیا شِیعه، آِیا دفاع از مکتب اهل‌بِیت بدِین معنا است که چشم بر روِی تمامِی آثار آنها ببندِیم و تمام معارف آنان را نادِیده بگِیرِیم و سخنانِی که به طور وضوح مِی‌توان استفادۀ گراِیش به اهل‌بِیت را نمود، به

[١]. از جمله رجوع شود به مجموعه آثار شهِید مطهّرِی، ج ‌٩، ص ١٩٤.

[٢]. سوره کهف (١٨) آِیه ١٠٣ و ١٠٤.