افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٤٩٨ - تفسِیر صحِیح شعر جناب حافظ دربارۀ طوطِی مقلّد

خود عسل تولِید مِی‌نماِید. طوطِی حِیوانِی است که داراِی قدرت و قوّۀ تقلِید است و اِین تقلِید را براساس همان غرِیزه و ملکاتِی انجام مِی‌دهد که زنبور عسل براساس همان ملکات عسل تولِید مِی‌نماِید و تولِید طوطِی، دِیگر عسل نِیست بلکه تقلِید از سخنان و اطوار دِیگران است؛ و اِین همان وحِی است. و مگر قرار است وحِی در همه ِیکسان باشد؟ تازه کارِی که طوطِی مِی‌کند بسِیار زِیباتر و جذّاب‌تر و قابل تحسِین‌تر از عملِی است که زنبور عسل انجام مِی‌دهد. و هر دوِی اِینها مسخّر به اراده و مشِیّت پروردگارند، هم زنبور و هم طوطِی، ولِی براِی هر کدام مسِیر و منهجِی خاص تبِیِین و تفسِیر و نهادِینه شده است؛ زنبور به دنبال شهد گل رفتن و تولِید عسل، و طوطِی به دنبال تقلِید از أعمال و رفتار دِیگران و آن را تولِید کردن.

و اگر بناست انسان فعل زنبور را از خدا بداند، پس باِید فعل طوطِی را نِیز از خدا بداند؛ و اگر فعل طوطِی از جانب خود اوست و به خدا ارتباطِی ندارد، فعل زنبور نِیز چنِین خواهد بود؛ و اگر هر دو فعل را به دو طرف انتساب منسوب نماِید، اِین مِی‌شود توحِید.

نقد بر صاحب مقاله در مقاِیسۀ شعر حافظ و مولانا

تفسِیر صحِیح شعر جناب حافظ دربارۀ طوطِی مقلّد

حال برگردِیم به اشعار حضرت حافظ ـقدّس الله سرّهـ که مِی‌فرماِید: