افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٨٨ - نقد تأثِیر جهان مدرن و راززداِی امروز در تعرِیف وحِی

به هر صورت در اِین مقام، ما از روش و سنّت:

لاتنظُر إلِی مَن قال و انظُر إلِی ما قال؛[١] «به گوِینده کارِی نداشته باش و به گفتار بِیندِیش!»

ِیکِیک به سؤال‌هاِی مطرح شده و به پاسخ‌هاِی داده شدۀ در همان مسئله و مورد مِی‌پردازِیم؛ و علَِی الله نتوکَّل و به نستعِین.

نقد کلام صاحب مقاله در تعرِیف معناِی وحِی و تشبِیه آن به شعر

کلام سروش در بِیان معناِی وحِی در جهان مدرن و راز زداِیِی شدۀ امروز

سؤال: چگونه مِی‌توان چِیزِی همچون وحِی را در جهان مدرن و راززداِیِی شدۀ امروز، بامعنا دِید؟

پاسخ: وحِی، الهام است؛ اِین همان تجربه‌اِی است که شاعران و عارفان دارند، هر چند پِیامبران اِین را در سطح بالاترِی تجربه مِی‌کنند. در روزگار مدرن، ما وحِی را با استفاده از استعارۀ شعر مِی‌فهمِیم؛ چنان‌که ِیکِی از فِیلسوفان مسلمان گفته است: «وحِی، بالاترِین درجۀ شعر است.» شعر، ابزارِی معرفتِی است که کارکردِی متفاوت با علم و فلسفه دارد. شاعر، احساس مِی‌کند که منبعِی خارجِی به او الهام مِی‌کند و چِیزِی درِیافت کرده است؛ و شاعرِی درست مانند وحِی، ِیک استعداد و قرِیحه است. شاعر مِی‌تواند افق‌هاِی تازه‌اِی را به روِی مردم بگشاِید؛ شاعر مِی‌تواند جهان را از منظرِی دِیگر به آنها بنماِیاند.[٢]

نقد تأثِیر جهان مدرن و راززداِی امروز در تعرِیف وحِی

پِیش از پرداختن به مطالب مندرجه در پاسخ، باِید توجّه کرد که طرح سؤال به اِین کِیفِیّت، در جهان راززداِی امروز در ظرف و عرصۀ مادِّی و مادِّی‌گرِی قابل طرح و عرضه است؟! و اصلاً استفهام از مقولۀ وحِی ـکه حقِیقتِی است ماوراءِ طبِیعت و عالم مادّهـ چه ارتباطِی با شراِیط محِیط امروزه و دستاوردهاِی تطوّر تکنِیک و تکنولوژِی و ارتقاءِ مراتب علم تجربِی و بشرِی دارد؟! مفهوم و مفاد اِین پرسش به

[١]. غرر الحکم، ص ٤٣٨.

[٢]. جهت اطّلاع بِیشتر پِیرامون افکار و نظرات عبدالکرِیم سروش پِیرامون دِین و مدرنِیته و اصلاحات در حوزۀ دِین و جاِیگاه وحِی در جهان مدرن، رجوع شود به مقالۀ دِین در دوران مدرن به کجا مِی‌رود.