افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٣١ - کِیفِیّت علم ملائکه به خلقت انسان و إفساد و قتل و غارت در روِی زمِین
ما! ما را به اِین اسماء اطّلاع و آگاهِی نِیست، و مِیزان علم و دانش ما همان قدر است که تو به ما تعلِیم فرمودِی بهتحقِیق که تو دانا و حکِیم مِیباشِی٭
خداوند فرمود: ”اِی آدم ملائکه را از حقِیقت اِین اسماء آگاه نما!“
پس وقتِی که آدم حقِیقت و واقعِیّت اِین اسماء را به ملائکه آموخت، فرمود: ”آِیا به شما نگفتم که من بر غِیب آسمانها و زمِین آگاهم و از آنچه آشکار و ِیا پنهان مِیکنِید مطّلع مِیباشم؟“٭
در زمانِی که ما به ملائکه گفتِیم بر آدم سجده کنند، پس همگِی آنها سجده کردند جز شِیطان که إبا کرد و تکبّر نمود و از کافرِین شمرده شد.»
در اِین آِیات خداوند متعال به نکاتِی چند پرداخته است:[١]
نکتۀ اوّل در آِیات کِیفِیّت خلق آدم
کِیفِیّت علم ملائکه به خلقت انسان و إفساد و قتل و غارت در روِی زمِین
نکتۀ اوّل: اطّلاع ملائکه بر خلقت انسان به صورت خلقت عنصرِی و مادِّی است، که در اِین مرتبه از آنجا که انسان در معاشرت با ِیکدِیگر به تنازع بقاء مِیپردازد و اِین تنازع منجر به إفساد و قتل و غارت و وِیرانِی مِیشود لذا ملائکه با اطّلاع بر صورت برزخِی و حقِیقت مثالِی انسان، به خداِی متعال اعتراض مِینماِیند که چه حکمت و داعِی در اِین خلقت وجود دارد، خلقتِی که دائماً با نزاع و تخاصم و جنگ و اغتصاب اموال و أعراض توأم است.
برخِی از غِیر مطّلعِین گمان کردهاند علّت اِینکه ملائکه نسبت به خلقت انسان اعتراض مِیکنند و آن را مغاِیر با حکمت بالغۀ پروردگار در کِیفِیّت خلق اشِیاء مِیدانند، اِین است که خداوند متعال قبل از انسان جن را خلق نمود و خلقت جن در روِی زمِین توأم با نزاعها و گرفتارِیها و مشکلات بوده است و ملائکه اِین مسائل را با چشم خود مشاهده مِیکردند و لذا در خلقت انسان نِیز آمدند و انسان را قِیاس به جن کردند و چنِین گمان کردند که انسان هم با همان کِیفِیّت و مرام در زمِین زندگِی خواهد نمود.
[١]. جهت اطّلاع بِیشتر پِیرامون کِیفِیّت خلق انسان و هدف از خلقت او و اعتراض ملائکه به حضرت حق در خلق انسان و سجده بر انسان، رجوع شود به شرح فصوص الحکم، قِیصرِی، فصّ حکمة الهِیّة فِی کلمة آدمِیّة، ص ٣٢٥.