و اِین کلمه را قدرِی کشِیدند به‌طورِی‌که کاملا آثار سرور و بهجت و انبساط از وجنات اِیشان مانند آفتاب هوِیدا بود. و اِین بندۀ حقِیر هنوز پس از گذشت هجده سال از آن واقعه، لذّت و حلاوت آن حالت را از ِیاد و خاطر نبرده‌ام.

آرِی، اِین‌چنِین است حال و هواِی عرفاِی بالله و اولِیاِی الهِی که براِی حرکت به سوِی دار بقاء، لحظه‌شمارِی مِی‌کنند و پِیک رحِیل را در رسِیدن لحظۀ موعود، چون شهد و عسل در جان شِیرِین قرار مِی‌دهند و چون معشوق دِیرِین به سِینه مِی‌فشرند تا هرچه زودتر، اوقات فراق به لحظات روح بخش وصال، مبدّل گردد.

اعجاز امِیر مؤمنان علِیهالسّلام در تطبِیق مشِیّت الهِی با ظواهر عالم مادّه

امِیرالمؤمنِین علِیهالسّلام نه‌تنها از واقعۀ شب نوزدهم مطّلع بود و آن را براِی بسِیارِی از اصحاب و أقرِباءِ خود بِیان کرده بود،[١] بلکه خود پِیشاپِیش آن حادثه، به

[١]. الخصال، ج ٢، ص ٣٦٥:

«أتِی رأسُ الِیهودِ علِیَّ بنَ أبِی طالب علِیهالسّلام عندَ مُنصَرَفِهِ مِن وَقعَةِ النَّهروان، و هو جالسٌ فِی مسجدِ الکوفةِ، فقال: ِیا أمِیرالمؤمنِین، إنِّی أُرِیدُ أن أسألک عن أشِیاءَ لاِیعلَمُها إلّا نبِیٌّ أو وصِیُّ نبِیٍّ! قال: ”سَل عمّا بَدا لَک ِیا أخا الِیهود!“ ...

(إلِی أن قال ص ٣٨٢:) فقال علِیهالسّلام: ”قد وَفَِیتُ سَبعًا و سَبعًا ِیا أخا الِیهودِ، و بَقِیت الأُخرَِی و أُوشِکُ بها فکأنْ قد.“ فَبَکِی أصحابُ علِیٍّ علِیهالسّلام و بَکِی رَأسُ الِیهودِ و قالوا: ِیا أمِیرالمؤمنِینَ أخبِرنا بِالأُخرِی! فقال: ”الأُخرَِی أن تُخضَبَ هذه (و أومَأ بِِیَده إلِی لِحِیَتِه) مِن هذه (و أومَأ بِِیَده إلِی هامَتِه).“

قال: و ارتَفَعَت أصواتُ النّاسِ فِی المسجدِ الجامِعِ بِالضَّجَّةِ و البُکاءِ حتِّی لمِیَبقَ بِالکوفةِ دارٌ إلّا خرَج أهلُها فَزِعًا. و أسلَمَ رَأسُ الِیهودِ عَلِی ِیَدَِی علِیٍّ علِیهالسّلام مِن ساعته. و لمِیَزَل مُقِیمًا حتِّی قُتِلَ أمِیرالمؤمنِینَ علِیهالسّلام و أُخِذَ ابنُ‌ملجَمٍ ـلعَنه اللهُـ فَأقبَلَ رَأسُ الِیهودِ حتِّی وقَف عَلَِی الحسنِ علِیهالسّلام و النّاسُ حَولَهُ و ابنُ‌ملجَمٍ ـلعَنه اللهُـ بَِینَ ِیَدَِیه، فقال له: ِیا أبامحمّد، اقتُلهُ، قَتَلَهُ اللهُ! فإنِّی رَأِیتُ فِی الکتبِ الّتِی أُنزِلَت عَلِی موسِی علِیهالسّلام أنّ هذا أعظَمُ عند اللهِ عزّوجلّ جُرمًا مِنِ ابن آدمَ قاتِلِ أخِیهِ و مِنَ القُدارِ عاقِرِ ناقَةِ ثمود.»

هم‌چنِین رجوع شود به بحار الأنوار، ج ٤٢، ص ١٩٢ـ١٩٨ و ٢٧٥ـ٢٨١.