افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٣٩٣ - توضِیحِی پِیرامون آِیات محکم و متشابه
يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ).[١]
«او است آن کسِی که بر تو قرآن را فرو فرستاد؛ که برخِی از آن کتاب آموزههاِیِی است غِیر قابل تأوِیل و توجِیه و تشکِیک، که اِینان اصل و اساس قرآن را تشکِیل مِیدهند، و برخِی از آِیاتش متشابه مِیباشند (قابل حمل بر معناِی دِیگر).
پس آن کسانِی که زنگار بر قلب و ذهن آنان بسته است و در ظلمت و بِیراهه مِیروند، به دنبال آِیات متشابه مِیگردند و آنها را به معرض داد و ستد درمِیآورند؛ زِیرا بدِین وسِیله به آرزو و آرمان خود که اِیجاد فتنه و آشوب و تشوِیش اذهان و تردِید و اغواء است مِیرسند، و دست خود را در تأوِیل و دگرگونِی وحِی الهِی باز مِیبِینند، درحالِیکه هِیچکس جز خداِی متعال از تأوِیل اِین آِیات آگاهِی ندارد.
و امّا کسانِی که قدمشان در علم و بصِیرت استوار گشته (و به هر بادِی چون بِید بر خود نمِیلرزند و گوش خود را به هر سخن هرزه و عبث نمِیسپارند) مِیگوِیند: اِی پروردگار، ما به هر آنچه در کتابت نازل کردهاِی اِیمان آوردِیم، چه محکم آن و چه متشابه آن؛ و همۀ آِیات اِین کتاب مبِین از آنِ تو است.
و بر اِین نکته استوار و پاِیدار نمِیمانند مگر صاحبان خرد و اندِیشه.»
در اِین آِیه تصرِیح شده است که متشابه، نه اِینکه داراِی معنا و مفهوم نِیست؛ بلکه در عِین دارا بودن معنا، براِی منحرفِین و سِیهدلان و معاندِین، زمِینه و بسترِی است که بتوانند از آن براِی رسِیدن به اهداف شِیطانِی و پلِید خود بهره گِیرند.
بنابراِین چه آِیه از جمله آِیات محکم باشد و ِیا متشابه، هر دو از ناحِیۀ خداوند نازل شده است و مخاطب به قرآن شکِّی ندارد که مستند به ذات پروردگار است، نه به شخص دِیگر؛ و خداوند همانطور که صلاح را در نزول آِیات محکمات مِیداند، همانطور در نزول آِیات متشابهات. و اصولاً اگر متشابهِی در قرآن نبود، چگونه افراد بدسِیرت و مزوّر مِیتوانستند به تزوِیر و شِیطنت بپردازند، و جاِیگاه امتحان و فتنه در مِیان امّت چگونه مِیگردِید؟
[١]. سوره آلعمران (٣) آِیه ٧.