در اِین فقره مرحوم صدرالمتألّهِین تصرِیح دارد که اِین قاعده مختصّ به حوادثِی است که حدوث آنها در عالم مادّه و کون و فساد است، زِیرا در اِین عالم است که زمان شرط اصلِی و اساسِی حوادث و پدِیده‌ها به‌شمار مِی‌رود و تقدّم افراد زمان ِیکِی بر دِیگرِی، از ذاتِیّات ماهِیّت تدرِیجِیُّ الحصول زمان به‌شمار مِی‌رود و امکان ندارد دو جزء از زمان در آن واحد در ِیک ردِیف کنار هم بنشِینند.

بنابراِین اشِیاء و حوادثِی که شرط حدوث آنها وجود زمان و مکان نمِی‌باشد مانند حقاِیق عالم مثال و عوالم برتر از آن، نه احتِیاجِی به گذشت زمان براِی خلقت و حدوثشان دارند و نه نِیازِی به وجود مادِّی که بر اِین حدوث سبقت گرفته باشد.

پس از اِین، مرحوم صدرالمتألهِین ـرضوان الله علِیهـ مطلبِی دربارۀ نفوس آدمِی و اندراج آنها در اِین قاعده بِیان مِی‌کنند که حائز دقّت است، زِیرا نفس انسان از مقولۀ جسم و مادِّیات نمِی‌باشد و طبعاً نمِی‌باِیست در تحت اِین قاعده که مختصّ به اجسامِ حادث است قرار گِیرد. اِیشان در تبِیِین اِین مسئله چنِین مِی‌فرماِیند:

تنبِیهٌ: إنّ بعضَ الحوادث ِیکون إمکانُ وجوده بأن ِیکون موجوداً فِی المادّة، و بعضُ الأشِیاء ِیکون إمکانُ وجوده بأن ِیکون معَ المادّة لافِیها؛ فالأوّلُ کالصوَر الجسمِیّة، و الثانِیّةُ کالنفوس الإنسانِیّة لِیس وجودُها فِی المادّة ولکن معَ المادّةِ ـکما ستعلَم فِی علمِ النفسـ و المادّةُ هِی المُرجِّحةُ لوجود النفس علِی عدمها، إذ کلُّ ما هو ممکنُ الوجود فقُوّتُه علِی الوجود و العدم سواءٌ، فِیجب أن ِیکونَ له سببٌ مرجِّحٌ ِیُمِیله إلِی أحد الطرفِین، لأن الواهبَ جوادٌ ِیکفِیه أقلُّ مُرجِّح ِیُخرج الشِی‌ءَ عن الحدّ المشترک بِین الوجود و العدم.

فتبِیَّن لک أن المادّةَ علّةٌ لوجود النفس علِی هذا الوجه، لاغِیر؛ إذ المادّةُ ِیحُتاجُ إلِیها لوجهِین: أحدُهما لأن ِیَتقوَّم بها الموجود عنها، و هذا لِیس للنفس النطقِیّة؛ و الثانِی لأن ِیُرجَّحَ وجودُ الشِی‌ء علِی عدمه و المحتاج إلِیها من المادّة فِی النفس هو هذا، فالمادّة بالحقِیقة للحوادث، لأن ِیُحمَل إمکانُ الوجود لِیُرجَّح وجودُ