افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٧٥ - عدم تحصِیل علوم عقلِیّه دلِیل اغلب اشتباهات و لغزشها در مسائل اعتقادِی

از اِین افراد که چگونه با وجود چنِین ادلّۀ قطعِیّ الصّدور و الدّلالة، در اِین مسئله تشکِیک و شبهه کرده‌اند، و بعضِی نِیز از روِی غرض و مرض و عناد، مبادرت به طرح چنِین شبهاتِی مِی‌نماِیند! غافل از آنکه:

حتِّی مرحوم شِیخ‌الفقهاء شِیخ محمّدحسن صاحب جواهر نِیز در بحث طهارت، امام علِیهالسّلام را واجد اِین مرتبه و منزله نمِی‌داند و او را در صدور خطا و اشتباه، مانند افراد عادِی به‌شمار مِی‌آورد.[٢] اِین سخن از مثل اِیشان آن‌قدر سخِیف و سُست است که اصلاً جاِی پاسخ و ردّ و اشکال ندارد؛ زِیرا اگر بر فرض محال، ما در مورد امام علِیهالسّلام نسبت به حوادث عادِی قائل به خطا و زلّت شوِیم، در مقام بِیان مسائل و احکام شرعِیّه قطعاً ورود چنِین احتمالِی مردود و محال است و موجب نقض غرض و تأخِیر بِیان از وقت حاجت است، و اِین مطلب با اصل تشرِیع مسئلۀ امامت در تعارض خواهد بود.

عدم تحصِیل علوم عقلِیّه دلِیل اغلب اشتباهات و لغزش‌ها در مسائل اعتقادِی

اِین اشتباه‌ها و زلّت‌ها در مسائل اعتقادِی، اغلب و اکثر ناشِی از عدم تحصِیل علوم عقلِیّه و بحث و تحقِیق کافِی و شافِی در مسائل کلامِیّه و فلسفِیّه و عرفان نظرِی است.

در مباحث فلسفِی از نظر عقلِی، و در عرفان نظرِی از نظر شهودِی و عملِی، مبِیَّن و مبرهن مِی‌گردد که چگونه نفس با طِیّ مراتب تجرّد و دورِی از کثرات هاوِیه و مهلکه و مبعدۀ صفا و نور و بهاء، قابلِیّت تجلِّی آثار و لوازم ذات لاِیتناهِی حضرت حق را ـکه همان اسماء و صفات کلِّیه استـ به‌دست مِی‌آورد و خود، مجلاِی ظهور و بروز آنها مِی‌گردد. ادراک اِین حقاِیق علمِیّه در علوم حقّۀ الهِیّه چون کلام و فلسفه و عرفان، موجب استفاضه و استنارۀ قلب و سرّ و عقل از مبدأِ نور و بهاء و بهجت

[١]. مثنوِی معنوِی، دفتر سوّم.

[٢]. جواهر الکلام، ج ١، ص ١٨٢. جهت اطّلاع بِیشتر رجوع شود به اسرار ملکوت، ج ١، ص ٢٠٧.