افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٦٦ - کلام علاّمه طباطبائِی رضوان الله علِیه در تبِیِین حقِیقت وحِی به معناِی اراده و امر تکوِینِی
اِین معنا از آِیۀ شرِیفۀ سورۀ سبأ استفاده مِیشود که مِیفرماِید: (تا زمانِی که خوف و انتظار از قلوب ملائکه زدوده شود، بعضِی به بعضِی دِیگر مِیگوِیند: چهچِیز پروردگار شما فرمود؟ آنها در پاسخ مِیگوِیند: حق را فرمود، و او است خداِی بلندمرتبه و بزرگ.) و سخن دربارۀ اِین آِیه و کِیفِیّت تحوِیل امر از ملائکۀ مافوق به ملائکۀ پاِیِین، در تفسِیر سورۀ سبأ گذشت.
و آسمانها جاِیگاه ملائکه هستند؛ چنانچه از آِیۀ شرِیفه استفاده مِیشود: (و چه بسِیارند ملائکهاِی که در آسمانها جاِی دارند.) و نِیز آِیۀ شرِیفۀ: (شِیاطِین نمِیتوانند به آسمانهاِی أعلِی و مراتب عالِیه نفوذ نموده، از اخبار و حوادث آنجا با خبر شوند؛ و از هر طرف، آنان را به تِیر غِیب مِیرانند.)
پس معلوم شد که امر پروردگار با هر آسمان به اعتبار ملائکۀ آن مرتبه از آسمان، نسبتِی دارد؛ و نِیز با هر گروه از ملائکه که اِین امر را در خود حمل مِیکنند تا به ملائکۀ پاِیِینتر تحوِیل دهند، نسبتِی دارد که اِین تحمِیل، به ”وحِی“ تعبِیر مِیشود. و نِیز خداِی متعال در آِیهاِی از قرآن، از آن امر و وحِی به ”قول“ تعبِیر فرموده است: (اِین است و جز اِین نِیست که کلام ما به هر چِیزِی که بخواهِیم آن را اِیجاد کنِیم اِین است که بگوِیِیم: بوده باش!)
پس، از مطالب گذشته چنِین نتِیجه گرفته مِیشود: معناِی اِین آِیه: (و خداوند در هر آسمان، امر آن را وحِی فرستاد) اِین است که خداوند در هر آسمان، امر و ارادۀ خود را در آن آسمان به ملائکۀ همان آسمان که ساکنِین آنجا هستند، وحِی مِیکند و به آنها مِیسپارد؛ و آنچه را که مربوط به آن آسمان است به نفوس ملائکه، وارد مِیسازد و آنان را مکلّف به تنفِیذ و اجراِی آن امر در آن آسمان مِیکند....»
در اِین بِیان شِیوا، مرحوم علاّمۀ طباطبائِی ـرضوان الله علِیهـ کِیفِیّت نزول وحِی را از مبدأ أعلِی در آسمانها، به اجراِی اوامر تکوِینِی الهِی توسّط حاملِین وحِی که همان ملائکه هستند، مِیدانند؛ و وحِی در اِین تفسِیر، عبارت از القاِی احکام تکلِیفِی و شرعِی نسبت به مکلّفِین نِیست، بلکه حقِیقت وحِی در اِین آِیه، به نفس کُنِ وجودِی و ارادۀ تکوِینِی در حوادث و پدِیدهها و شئون آسمانهاِی عِلوِی و نِیز آسمان دنِیا