افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٦٥٣ - بِیان جنبۀ وحدت ارواح در عالم تجرّد، در اشعار مولانا
و ِیا در جاِی دِیگر مِیفرماِید:
|
چونکه بِیرنگِی اسِیر رنگ شد |
موسِئِی با موسِئِی در جنگ شد |
|
|
چونکه اِین رنگ از مِیان برداشتِی |
موسِی و فرعون کردند آشتِی[١] |
بِیان جنبۀ وحدت ارواح در عالم تجرّد، در اشعار مولانا
در اِین اشعار جناب مولانا ـقدّس سرّهـ کِیفِیّت نزول روح از عالم تجرّد و تعلّق آن به بدن و دنِیا را بِیان مِیکند و مِیفرماِید: قبل از تعلّق روح به بدن و آلوده شدن به هواها و هوسها و فرو رفتن در کثرات و آلاِیش به تعلّقات، همه در ِیک مرتبه از تکوّن و قرار و سکون بودند، در آن مرتبه اثرِی از حبّ نفس و حبّ جاه و حبّ مقام و ازدِیاد اموال و کسب شئون و شخصِیّت نبود.
در آن مرتبه، حِیثِیّت ارواح، حِیثِیّت تعلّقِیّه به ذات پروردگار بود و در نشئۀ ذات که اختلاف و تفارق و تفاخر وجود ندارد، آنجا عالم تجرّد و بهاء و انبساط و بهجت مطلق است، در آنجا از گرسنگِی و تشنگِی و رسواِیِی خبرِی نِیست؛ چنانچه در آِیۀ شرِیفه خطاب به حضرت آدم و حوّا مِیفرماِید:
(فَقُلْنَا يَا آدَمُ إِنَّ هَذَا عَدُوٌّ لَكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقَى * إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيهَا وَلَا تَعْرَى * وَأَنَّكَ لَا تَظْمَأُ فِيهَا وَلَا تَضْحَى).[٢]
«پس به آدم خطاب نمودِیم: بهتحقِیق اِین شِیطان دشمن تو و همسر تو است! پس مبادا شما دو نفر را از بهشت خارج کند، که در اِینصورت بدبخت و و خسران زده خواهِید شد!* در اِین بهشت نه گرسنگِی به سراغ شما مِیآِید و نه برهنگِی* در اِینجا نه تشنه خواهِید شد و نه سوزش آفتاب شما را مِیآزارد.»
بنابراِین فرماِیش حضرت مولانا مربوط به جنبۀ وحدت عالم ارواح است، نه جنبۀ تعلّق به دنِیا و کثرات. و اِینکه در بعضِی از رواِیات آمده است که: ارواح قبل از نزول به اِین دنِیا، در گروهها و دستجات متفاوتِی بودند و هر شخص با هر فردِی که در
[١]. همان.
[٢]. سوره طه (٢٠) آِیات ١١٧ـ١١٩.