افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٦٣٢ - تعلِیقۀ آِیةالله حکِیم بر فتواِی مرحوم سِیّد در عروه

(كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ)،[١] (كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ).[٢]

زِیرا که مِی‌دانِیم: مشتق، حقِیقت است در من تَلبَّسَ بالمبدأ در زمان حال، بنابراِین معناِی آن اِین‌طور مِی‌شود: تمام چِیزها الآن فانِی هستند و در اِین زمان هالک و نابود و نِیست هستند؛ نه آنکه بعداً در زمان مستقبل نِیست و نابود و فانِی خواهند گشت.

و من هرچه سعِی و توان دارم و مِی‌خواهم با آن، حقِیقت را به طور وضوح ارائه دهم، خود را چنان مِی‌ِیابم که از فاصلۀ مِیان خودم و خورشِید دورتر شده‌ام، مگر آنکه حقِیقت أجلِی و أوضح و آشکارتر از خورشِید مِی‌باشد. و کجا اِین قلم کوتاه و اِین عقل نارسا جرئت دارد که جرعه‌اِی از آن درِیاِی پر فوران بنوشد؟

ِیا مَن بَعُدَ فِی دُنُوِّهِ، و دَنا فِی عُلُوِّه! (ربّنا علِیکَ تَوَکّلنا و إلِیکَ أنَبنا و إلِیکَ المصِیر)،[٣] سبحانک لاأُحصِی ثناءً علِیک؛ أنتَ کَما أثنَِیتَ عَلِی نَفسِکَ و فَوقَ ما ِیَقولُ القائِلون. (إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ).[٤]»[٥]

تعلِیقۀ آِیةالله حکِیم بر فتواِی مرحوم سِیّد در عروه‌

مرحوم آِیةالله حاج سِیّد محسن حکِیم طباطبائِی در تعلِیقۀ خود بر اِین فتواِی مرحوم سِیّد محمّدکاظم ِیزدِی (قدّه) مرقوم داشته‌اند:

«امّا قائلِین به وحدت وجود را از صوفِیّه، جماعتِی ذکر نموده‌اند، که از زمرۀ آنان است سبزوارِی در تعلِیقۀ خود بر اسفار؛ او چنِین توضِیح داده است:

قائلِین به توحِید (چهار دسته هستند) ِیا معتقدند به ”کثرت وجود و کثرت موجود“ جمِیعاً، با تکلّم به کلمۀ توحِید بر زبانشان، و اعتقاد بدان اجمالاً؛ و بِیشترِین مردم در اِین مقام هستند.

[١]. سوره الرّحمن‌ (٥٥) آِیه ٢٦.

[٢]. قسمتِی از آِیۀ ٨٨، از سورۀ (٢٨) القصص‌.

[٣]. سوره ممتحنه (٦٠) آِیه ٤.

[٤]. سوره بقره (٢) آِیه ١٥٦.

[٥]. کتاب الفردوس الأعلِی، با تعلِیقۀ شهِید آِیةالله قاضِی (ره)، طبع ثانِی، نشر مکتبۀ فِیروز آبادِی، ص ١٩٨ تا ٢٢١.