افق وحِی - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٥٢١ - اوّلِین مرحلۀ صورتگرِی اشِیاء در لوح محفوظ و عِین ثابت و حقِیقت رسولالله

تشکّل‌ها و ماهِیّت‌ها، وجود بحت و بسِیط و اطلاقِی است، که لازمه بساطت و اطلاقِیّت آن نداشتن شکل و ماهِیّت است.

اوّلِین مرحلۀ صورت‌گرِی اشِیاء در لوح محفوظ و عِین ثابت و حقِیقت رسولالله

و اِین وجود بحت و بسِیط، به‌واسطۀ اراده و مشِیّت حق، با استفاده و بهره‌گِیرِی از اسماء و صفات کلِّیۀ پروردگار، به صورت‌هاِی مختلف و انواع متفاوت ظاهر و آشکار مِی‌شود. و هم‌چنان‌که ذکر شد، اوّلِین مرتبۀ صورت‌گِیرِی او همان لوح محفوظ و ِیا عِین ثابت حقِیقت رسولالله است،[١] که از آن در زبان ادعِیه به تجلِّی أعظم[٢] ِیاد شده است، و بزرگان اهل معرفت از آن به مقام واحدِیّت ِیاد کرده‌اند، و حضرت شِیخ اجل محِیِی‌الدِّین عربِی ـرضوان الله علِیهـ از آن به مقام جامعِیّت محمّدِیّه نام برده است، و از زبان رسول گرامِی اسلام به «نورُ نَبِیّکَ ِیا جابِر»[٣] تعبِیر گردِیده است؛ و همه حاکِی از ِیک حقِیقت و ِیک واقعِیّت است.

پس اِین حقِیقتِ بدونصورتوهِیئت، که اصل و اساس کلّ عالم وجود است، به‌واسطۀ نفس ارادۀ پروردگار، تبدِیل به حقِیقتِی داراِی صورت و سِیرت مِی‌گردد؛ زِیرا وحدت ارادۀ حق گرچه تعدّد و تکثّر برنمِی‌دارد و تبدّل اراده در ذات پروردگار، مقتضِی جهل و نقصان نسبت به مراد در عالم خارج خواهد بود، ولکن مراد قطعاً باِید متعدّد و مختلف باشد، و مراد ـکه همان اشِیاء و اعِیان عالم خارج استـ به ِیک اراده، تحقّق خارجِی در صُوَر مختلف و اشکال گوناگون پِیدا خواهد نمود. و هم‌چنان‌که عارف واصل حافظ شِیراز ـقدّس الله سرّهـ مِی‌فرماِید:

[١]. جهت اطّلاع بِیشتر از حقِیقت رسولالله که از آنان گاهِی به روح محمّدِی، قلم أعلِی، عقل کلِّی و تعِیّن اوّل تعبِیر مِی‌آورند، رجوع شود به شرح فصوص الحکم، قِیصرِی، ص ٣٦٣؛ شرح فصوص الحکم، خواجه پارسا، ص ٣٧؛ مشارق الدّرارِی، ص ٤٦١ و ٥٦٠؛ تمهِید القواعد، مقدمات، ص ٧٧.

[٢]. البلد الأمِین، ص ١٨٣؛ مصباح الکفعمِی، ص ٥٣٥.

[٣]. بحار الأنوار، ج ١٥، ص ٢٤.